A verdadeira emancipación: máis alá da ilusión do libre albedrío

A sentenza «Non hai máis liberdade cá adaptación á necesidade» convírtenos de inmediato a sacudirnos os prexuízos máis comúns arredor dun dos conceptos máis caros e ao tempo máis malentendidos da condición humana: a liberdade. No imaxinario colectivo contemporáneo, adoita asociarse a liberdade coa ausencia absoluta de ataduras, coa capacidade omnímoda de facer en cada momento exactamente o que un desexa, sen cortapisas nin límites estruturais. Porén, este axioma filosófico achéganos a unha perspectiva moito máis madura, fonda e realista. Lonxe de ser unha caprichosa rebeldía contra o real, a auténtica liberdade consiste na lúcida e activa sincronización coas leis que rexen o noso mundo. Para comprender na súa totalidade a dimensión deste enunciado, convén examinalo detidamente a través da análise rigorosa de cada un dos seus compoñentes.

A expresión arrinca cun rotundo «non hai máis», unha fórmula de exclusión implacable que clausura calquera outra definición alternativa. Con esta negativa categórica, o pensamento desbanca calquera ilusión de libertinaxe ou de libre albedrío incondicionado, subliñando que non existen atallos nin realidades paralelas onde a autonomía humana estea exenta de condicións. O verbo «hai» outórgalle a este estado unha consistencia existencial; a liberdade non é unha abstracción metafísica outorgada por decreto, nin tampouco un don innato e máxico, senón un produto operativo, algo que se conquista, que se atopa e que se experimenta de xeito real e material no seo do mundo.

Neste entramado, a palabra «liberdade» redefine o seu significado convencional. Xa non se trata de voar sen ás ou de desafiar o imposíbel de maneira estéril, senón da capacidade consciente de actuar sen chocar constantemente contra o muro infranqueábel das imposibilidades físicas, biolóxicas ou sociais. A partícula restritiva «cá» (que a) actúa coma un filtro implacábel que elimina todas as falsas promesas de autonomía ilusoria, reducéndoa ao seu único chanzo verídico. É entón cando entra en xogo o núcleo operativo da sentenza: a «adaptación». Lonxe de interpretarse como unha submisión pasiva, como unha rendición resignada ou unha claudicación cobarde, a adaptación é aquí un movemento dinámico, un exercicio de alta intelixencia. Significa comprender o medio, axustar as velas cando o vento non sopra a favor, e atopar os resquicios de acción posíbel dentro do marco das circunstancias dadas.

Finalmente, este percorrido culmina na «necesidade», o gran marco ineludíbel que nos circunda. A necesidade engloba todo aquilo que non depende do noso capricho: as leis inflexíbeis da física, a nosa propia condición corporal, a finitude da existencia, e as estruturas históricas e sociais que nos preceden. Pretender ignorar a necesidade non nos fai máis libres, senón máis vulnerables e escravos da nosa propia ignorancia e frustración.

En definitiva, esta máxima —enraizada nas grandes tradicións do pensamento racionalista e crítico— lémbranos que a verdadeira emancipación humana nace do coñecemento profundo da realidade. Quen acepta as regras do xogo da existencia non o fai para someterse a elas con aversión, senón para utilizalas en propio beneficio, transformando a limitación en trampolín. A liberdade, deste modo, deixa de ser a inútil procura dende unha imposibel excepción ás leis do universo para converterse na marabillosa arte de fluír conscientemente con elas.

O Edén Humano: a Conquista da Conciencia, a Liberdade e a Autenticidade.

Somos o resultado do que ideamos segundo o nivel de conciencia e certeza coa que nos presentamos. Esta premisa fundamental convírtenos nos arquitectos directos da nosa realidade e do noso destino. Non experimentamos o mundo tal como é, senón tal como somos quen de concebilo e asumilo desde o noso estado interior. A existencia humana non é un mero transcorrer pasivo de días, senón unha obra en constante construción onde cada pensamento e cada grao de claridade mental actúan como o plano sobre o que se edifica a nosa vivencia.

Para transformar este principio nunha verdadeira praxe cotiá, o primeiro paso esixe traballar activamente sobre a nosa mente mediante a auditoria dos nosos pensamentos e a limpeza de crenzas limitantes. A certeza actúa como o combustible que achega as ideas abstractas á realidade tanxíbel, permitíndonos camiñar con firmeza. Este exercicio de autoconciencia sostiña da man a outra gran verdade existencial: a liberdade que nos abrangue vai estritamente parella á necesidade que nos define. A verdadeira liberdade non consiste nunha anarquía sen rumbo, senón na capacidade de discernir entre os caprichos do ego e as necesidades profundas do noso ser. Ao identificar con claridade o que realmente precisamos para o noso desenvolvemento integral —paz, saúde mental, expresión xenuína—, recuperamos o poder de elixir sen ataduras e asumimos cada límite escollido como un muro de contención que protexe o noso benestar.

Sobre este terreo de liberdade e conciencia férrea é onde se edifica tamén o benestar duradeiro. O logro e sustento da nosa alegría non dependen do azar, senón da intensidade e o grao co que nos esmeramos en cada paso que damos neste camiño chamado vida. A arte do esmero cotiá convérteo todo nunha práctica de excelencia e presenza: poñer alma na forma en que traballamos, escoitamos ou nos relacionamos. Cando nos entregamos con paixón e atención plena ao instante presente, a alegría deixa de ser un estado efímero para converterse nun fluxo sostido que nutre o noso espírito fronte aos avatares externos.

Finalmente, o cume desta viaxe vital chámase naturalidade viva. Nada é máis bonito e agradable ca sentir a auténtica naturalidade en nós, esa consonancia perfecta, íntegra e plena do dito ao feito. Desbotando as máscaras defensivas e eliminando a disonancia entre o que pensamos, dicimos e facemos, a nosa enerxía vital deixa de dispersarse en contradicións internas. Nese preciso momento, o Edén deixa de ser unha utopia inalcanzábel ou un concepto abstracto para revelar a súa verdadeira natureza: un espazo de coherencia interna accesíbel aquí e agora. Habitar o Edén Humano é, en definitiva, a arte de unificar o noso pensamento, a nosa liberdade, a nosa alegría e a nosa acción nunha soa melodía coherente, convertendo a nosa propia existencia na morada da autenticidade.

Meses de obras, unha cesión de boa fe e un monte desprotexido: o fracaso do punto de auga de Sanguiñedo

Falar de prevención de incendios forestais en Galiza non debería ser un exercizo de retórica política nin de inauguracións cosméticas. No noso rural, especialmente en concellos de complexa orografía e gran masa forestal como Dozón, a supervivencia e a protección do territorio dependen historicamente do traballo abnegado, constante e silencioso dos veciños e dos comuneiros. Con todo, a realidade amosa unha fonda desconexión entre os despachos oficiais e as necesidades reais do terreo, convertendo investimentos públicos en monumentos á ineficacia e á desatención.

Un exemplo sangrante desta desidia estase a vivir no núcleo de Sanguiñedo, onde a Xunta de Galicia, a través da Consellería do Medio Rural, puxo aos comuneiros ante a disxuntiva de asumir un custoso mantemento ou ceder a infraestrutura. Ante esa obriga de responsabilidade que se lles cargaba aos veciños, estes optaron de xeito voluntario pola cesión, coa absoluta confianza de que a administración e a súa empresa adxudicataria executarían unha verdadeira modernización dun punto de auga tradicional que xa operaba na zona.

Con todo, o que prometía ser unha mellora estrutural converteuse nun calvario que leva meses executándose de maneira interminable, deixando unha mostra bochornosa de ineficacia técnica sobre o terreo.

Unha obra eterna e un caudal testemuñal

Meses e meses de traballos e movementos de terras deron como resultado unha infraestrutura que é un auténtico insulto ao sentido común. Tras este longo proceso de obras, o pozo perdeu a súa capacidade de recarga natural. Hoxe en día, a achega de auga é meramente testemuñal —un fío ridículo no que "entra un case nada"—, o que invalida por completo o propósito dun punto de auga de emerxencia.

Como se pode comprobar visualmente, o depósito é incapaz de coller volume por si mesmo, obrigando aos servizos de extinción a depender de manobras artificiais e desesperadas, enchéndoo penosamente a base de mangueras e motobombas desprazadas dende fóra. Nunha situación real de incendio forestal, un punto que non se nutre do propio acuífero e que require de asistencia externa permanente é un perigo público e unha tomadura de pelo para a seguridade veciñal.

A traizón á boa fe dos comuneiros

Este caso pon enriba da mesa a indefensión coa que se atopan os veciños cando ceden ante as demandas da administración. Os comuneiros de Sanguiñedo actuaron con responsabilidade, cedendo o uso e a xestión de boa fe para facilitar unha mellora que levaba o respaldo autonómico. Non cederon os seus terreos para que a Xunta e as súas adxudicatarias deixasen o monte nunha situación de maior vulnerabilidade que antes de comezar.

A administración impuxo a carga do mantemento abocando á cesión, para despois ofrecer unha actuación que arrastra meses de execución defectuosa e inútil. Entregar un punto de auga inservible mentres se marean os prazos é a demostración flagrante de como se xestiona o rural dende os despachos: de costas aos veciños, sen fiscalizar o traballo das construtoras e ignorando o coñecemento milenario que os comuneiros teñen do seu propio territorio.

Exixir responsabilidades ante a desprotección

O monte galego non se defende con campañas publicitarias en temporada de alto risco nin con obras interminables que quedan a medias. O monte deféndese con infraestruturas que funcionen dende o primeiro día.

Os comuneiros de Sanguiñedo cooperaron e cumpriron coa súa parte, pero a resposta recibida é inaceptábel. É de urxencia absoluta que a Consellería do Medio Rural deixe de mirar para outro lado, faga cumprir as garantías á empresa adxudicataria e corrixa dunha vez por todas esta farsa técnica. Se a Xunta acepta a cesión para despois deixar o monte á intemperie e sen auga, o que está facendo non é previr os incendios, senón poñer en risco o noso futuro e a nosa seguridade.

Abandono rural en Dozón: O gozo do postureo fronte á realidade asfixiante das nosas aldeas

Dozón é un municipio de forte tradición gandeira e agrícola, onde o rural non é unha mera paisaxe de postal, senón un motor económico vivo e un medio de vida diario. Con todo, quen habitamos e traballamos nas súas aldeas atopámonos cunha realidade tan frustrante como alarmante: o goberno municipal do PP leva arrastrando dende o comezo do seu mandato unha absoluta desatención cara aos camiños rurais, arterias esenciais para o tránsito cara ás parcelas, leiras e prados.

Unha realidade insostible nos camiños rurais

A pesar das reiteradas demandas presentadas polo BNG en Dozón e dos innumerables escritos veciñais rexistrados solicitando labores urxentes de desbroce e limpeza, a resposta do executivo local con Adolfo Campos brilla pola súa ausencia. Os accesos aos núcleos de poboación están a sufrir un proceso de peche vexetal acelerado. Silvas, toxos e árbores caídas invaden a plataforma dos camiños, dificultando seriamente a circulación de maquinaria agrícola de gran tonelaxe —como remolques, cisternas ou tractores— imprescindible para a carga gandeira e o traballo diario das explotacións.

Estado actual dun dos camiños rurais de Dozón: intransitable, invadido pola maleza e con obstáculos caídos sen limpeza nin mantemento municipal (05/09/2026).

Postureo institucional fronte á utilidade pública

A indignación veciñal medra cando se contrasta esta desidia absoluta nas aldeas coa estratexia de propaganda e fachada que practica o alcalde Aldolfo Campos. Nestes mesmos días, mentres os camiños das parroquias continúan intransitables e colapsados pola vexetación, o goberno local desprega un operativo de desbroces manuais con varios operarios a pé de rúa xusto no polígono industrial, na marxe da estrada nacional N-525.

Non se trata dunha labor de interese xeral para os veciños que cada día se xogan o tipo e o tempo nas pistas agrícolas; trátase dunha clara operación de "postureo" político. Prefírese destinar recursos e esforzos a lavar a imaxe turística e visual alí onde se ve dende o coche oficial ou dende a principal vía de comunicación, mentres se lle dá as costas descaradamente ás necesidades reais e rutineiras da xente do rural.

"Non ten vergoña, dalles igual. Mentres os veciños e gandeiros sofren para acceder ás súas fincas por camiños convertidos en selvas intransitables, o goberno municipal só busca a foto rápida e o lucimento estéril á beira da N-525."

Exixencia de rectificación e servizos reais

A situación actual demostra unha carencia total de empatía e de modelo de xestión municipal. A veciñanza de Dozón e os profesionais do sector gandeiro non poden seguir soportando este agravio comparativo. O mantemento e limpeza das vías de comunicación rural non son un capricho nin un favor que se fai en época electoral: son unha obriga legal e básica dun concello que di apostar polo seu territorio.

Dende este espazo exiximos ao alcalde e ao seu equipo de goberno que deixen o paripé, que abandonen o postureo do polígono da N-525 e que movan de inmediato os medios mecánicos e humanos cara ás aldeas e camiños rurais onde realmente fai falta traballar. Dozón necesita menos fachada e moita máis xestión útil.

Artigo de opinión elaborado para a divulgación pública e a defensa do rural galego. Documentado sobre a situación das infraestruturas locais en Dozón.

A falsa defensa europea: cando o negocio busca a guerra e non a paz.

A recente transformación de infraestruturas industriais civís —simbolizada por movementos como a conversión de plantas automobilísticas en Alemaña para a fabricación de sistemas de defensa en colaboración con tecnoloxías militares estranxeiras— evidencia un cambio de paradigma profundo e perigoso. Este escenario non representa un simple axuste económico, senón a materialización dunha pinza letal entre estados, fondos de investimento e corporacións de armamento que reescribe o futuro de Europa baixo a lóxica permanente do conflito.

A falacia da "blindaxe defensiva" e o control corporativo

A narrativa oficial insiste en presentar esta militarización industrial como un exercicio inevitable de protección e disuasión fronte a un eixo de potencias rivais integrado por Rusia, China e actores ligados a Irán. Argumentase que ante un mundo desestabilizado e a sombra de agresións externas, a Unión Europea necesita un "escudo" tecnolóxico, integrando sistemas avanzados —como os desenvolvidos pola industria militar israelí— para garantir a seguridade dos seus cidadáns.

Porén, unha análise crítica desvela que esta retórica funciona como unha coada ideolóxica. Quen impulsa e lucra con estas medidas non responde a unha vocación defensiva, senón aos intereses dunha minoría que converteu a inestabilidade global nun modelo de negocio. A guerra e a tensión permanente xa non son accidentes históricos, senón o motor económico e tecnolóxico necesario para soster un sistema que atopa na paz un obstáculo para a súa rentabilidade financeira.

O eixo dos poderes transnacionais e a sombra dos anos 30

O cruzamento de intereses entre fondos de investimento, gobernos alleos aos intereses das clases traballadoras e potencias militares consolida un modelo de inxerencia global. A utilización de conflitos como o de Ucraína actúa como acelerador político para desviar recursos públicos masivos —que deberían destinarse á sanidade, á educación ou á transición ecolóxica real— cara aos carteis do armamento.

Este proceso de reconversión económica dálle as mans ao alarmante auxe da ultradereita e dos discursos ultranacionalistas, especialmente en países clave como Alemaña. Isto evoca perigosamente os fantasmas dos anos 30: non porque esteamos ante un proxecto totalitario idéntico, senón polo paralelismo na atmosfera socioeconómica, onde a crise estrutural do capitalismo se tenta resolver mediante a militarización da sociedade, a restrición de dereitos e a normalización dun horizonte prebélico.

Consecuencias sociais, ecolóxicas e humanas dunha escalada sen fin

Esta pinza sistémica deixa un saldo devastador para a gran maioría da sociedade, que asume todos os custos mentres os beneficios se concentran un puñado de corporacións:

• A desinversión social e ambiental: O desvío de capital cara á industria bélica estrangula os servizos públicos e bloquea os recursos necesarios para combater a crise climática, priorizando a pegada ecolóxica destructiva do sector militar.
• A erosión da democracia e a diplomacia: A subordinación da política exterior aos intereses armamentísticos invalida a vía diplomática, substituíndo o diálogo pola confrontación de bloques e a cultura da hostilidade.
• A vulnerabilidade laboral e territorial: Atar o emprego das comarcas industriais á produción de morte e sistemas de guerra converte aos traballadores en reféns dunha economía dependente da destrución allea.

Esta pinza entre estados, fondos voitre e potencias militares constrúe un escenario onde a paz deixa de ser un obxectivo político rentable. A guerra, convertida en motor económico e tecnolóxico, garante que os beneficios recaian nunha minoría de corporacións mentres o conxunto da sociedade asume os riscos ecolóxicos, sociais e humanos dunha escalada sen fin. Frear esta deriva exixe desmontar a mentira da "seguridade militarizada" e recuperar a soberanía produtiva para a vida, a cooperación e a paz social.

Dozón no seu espello: o caciquismo demostra solidariedade de escaparate

Existe unha vella máxima na política do postureiro: canto máis baleira está a acción do goberno, máis grande ten que ser a foto de portada. A recente concentración convocada pola FEMP diante da Casa do Concello de Dozón é a proba manifesta dunha xestión municipal adicta ao protocolo e profundamente desconectada do sentir e das necesidade reais do seu pobo. A estampa do goberno local do PP e do seu contorno inmediato posando sorrintes baixo o pretexto de "solidariedade" co pobo ceutí non é máis ca un exercicio de cinismo político nun concello castigado polo esquecemento e a falla de servizos públicos básicos.

O negocio dos proxectos e o esquecemento dos maiores

A indignación que hoxe percorre Dozón ten razóns de peso. Mentres a corporación se apresura a amosar un perfil institucional impecable ante os medios, a xestión económica do municipio responde á espiral de sempre: proxectos ad hoc, albergues cuxo rendemento social ninguén atopa e anuncios no polígono industrial onde priman os orzamentos sobre o retorno real para a veciñanza.

Máis sangrante é aínda a situación dos servizos sociais. Resulta incomprensible que, mentres se enchen a boca de solidariedade cara fóra, o goberno municipal vote en contra de garantir prazas reservadas e prioritarias na residencia de maiores para os veciños e veciñas que levan toda a vida traballando, cotizando e mantendo vivo este concello. Para a xente da casa, a resposta do Concello é o silencio administrativo; para a foto de propaganda, todo son facilidades.

A rede caciquil e o servilismo de partido

Este modelo de gobernar non é novo, pero a súa degradación é cada vez máis evidente. O grupo de acólitos e caciques que rodea ao goberno municipal funciona como un eco sen criterio: aplauden con entusiasmo calquera directriz que chegue dende a sede do seu partido ou das altas esferas institucionais, pero pechan os ollos ante o deterioro das infraestructuras rurais, os problemas de saneamento ou o abandono das parroquias.

Facer seguidismo cego das liñas que dictan os sectores máis reaccionarios, razistas e xenófobos —ou alternar o discurso segundo sopre o vento político— non é ningún exemplo de dignidade nin de liderado. Gobernar un concello esixe coherencia, bravura e asumir responsabilidades reais coa dignidade de todas as persoas.

Menos fotos e máis feitos: Unha invitación directa ao alcalde

Se o rexedor e a súa contorna teñen de verdade un chisco de solidariedade, empatía humana e altura moral, que o demostren con accións concretas e non con pose de minutos de silencio.

Desde aquí convidamos ao alcalde de Dozón a dar un paso adiante: que poña os recursos do municipio á disposición e solicite formalmente a acollida directa de persoas migrantes e refuxiadas no noso concello. Dozón ten espazo, ten infraestruturas baleiras financiadas con fondos públicos e ten a capacidade de ser unha terra de acollida real se hai vontade política.

Ofrecer solucións habitacionais e de integración non só demostraría unha solidariedade auténtica e sen trampas, senón que evitaría que Dozón siga baixando de categoría moral e política. Chegou o momento de decidir se este concello vai seguir sendo un feudo caciquil de retórica baleira ou se de verdade hai alguén na Casa do Concello disposto a exercer a dignidade sen complexos. Basta xa de dicir que chove mentres nos mexan por riba.

A vaga escura: Por que a ultradereita goberna e como reconstruír o futuro

O fenómeno non é unha anomalía temporal nin un estoupido fortuíto froito do descontento dun día de eleccións. A extrema dereita arraigou con forza no corazón das democracias occidentais, conquistando gobernos en solitario, liderando coalicións e normalizando discursos que facía apenas unha década parecían confinados aos marxes da irrelevancia política. De Roma a Budapest, pasando polas mareas políticas de América Latina e as tensións electorais en Francia e Alemaña, o espectro ultranacionalista e populista reconfigurou o mapa político global. Comprender este ascenso esixe ir máis aló da simplificación do insulto e analizar as fendas estruturais dun sistema que, para moitos cidadáns, deixou de cumprir as súas promesas.

As causas estruturais dunha marea global

O éxito electoral deste movemento non se explica por un único factor, senón pola converxencia de crises sistémicas que erosionaron a confianza nas institucións tradicionais.

• A fenda socioeconómica e a precariedade estrutural: A globalización neoliberal e as sucesivas crises financeiras xeraron unha clase traballadora desamparada. A perda de peso industrial, a precariedade laboral crónica e a imposibilidade de acceder a unha vivenda digna alimentaron un sentimento de abandono profundo. Mentres os partidos socialdemócratas tradicionais asumían a ortodoxia económica dos mercados, a ultradereita soubo ocupar ese espazo baleiro erixíndose como a suposta voz dos "perdentores da globalización", canalizando a rabia lexítima cara a chivos expiatorios.
• A crise da representación e a tecnocracia: A política institucional converteuse nun exercicio tecnocrático desacoplado da realidade cotiá. A sensación de que o voto non cambia nada, unida a casos endémicos de corrupción nas elites tradicionais, abriu a porta a discursos antisistema. A ultradereita presenta unha falsa dicotomía atractiva: o "pobo puro" enfrontado a unha "elite corrupta", instrumentalizando o descontento democrático en beneficio propio.
• A inseguridade cultural e a perda de referentes identitarios: As rápidas transformacións demográficas, a dixitalización acelerada e a interconectividade global xerararon en amplas capas da poboación un medo latente á perda da identidade local e nacional. O discurso ultradereitista capitaliza este temor mesturando a inmigración masiva coa delincuencia e a perda de valores tradicionais, ofrecendo un relato nostálxico dun pasado ordeado que nunca existiu de forma idílica.
• A revolta algorítmica e a polarización dixital: As redes sociais e os seus algoritmos, deseñados para premiar a indignación e a polarización, revolucionaron a comunicación política. Os bulos, a islamofobia e o simplismo discursivo atopan nestas plataformas un caldo de cultivo perfecto para erosionar o debate racional e impoñer marcos mentais baseados na urxencia emocional e no medo.

O erro dogmático: A mirada curta da esquerda tradicional

Dentro do propio espectro progresista e alternativo, abundan os sectores —ancorados nun comunismo tradicional e nun internacionalismo dogmático— que repiten con frecuencia o mantra de que o resto da esquerda non sabe como frear a ultradereita e que só a súa ortodoxia posúe a receita máxica. Porén, a realidade dos barrios e das urnas demostra o contrario: mentres se consomen enerxías en debates estériles de salón e en repartir carnés de pureza ideolóxica, a extrema dereita conecta con éxito coa rabia material da xente a pe de rúa.

O problema estrutural radica en que moitas veces unha parte da esquerda instalouse nunha torre de marfil, máis ocupada en recitar consignas abstractas que en ofrecer respostas prácticas á precariedade, á vivenda ou á inseguridade cotiá que empurran a clase traballadora aos brazos do populismo reaccionario. Se non se abandona o paternalismo, se non se deixa de mirar por riba do ombreiro a quen vota desesperado e se non se baixa de verdade ao barro dos problemas cotiáns, non hai bandeira internacionalista nin dogma do pasado que poida conter esta deriva.

Como mudar o escenario: A resposta democrática

Combatir esta deriva autoritaria require abandonar tanto a arrogancia moral das elites progresistas como os dogmatismos inútiles. Cómpre unha revisión profunda das políticas públicas e da estratexia política baseada nos seguintes eixes:

• Recuperar a centralidade social e económica: O antídoto máis eficaz contra a extrema dereita é a seguridade material. É imperativo articular políticas valentes de redistribución da riqueza, control dos prezos da vivenda, fortalecemento dos servizos públicos (sanidade e educación) e creación de emprego estable e con dereitos. Un cidadán que sente que o Estado o protexe é menos vulnerable aos cantos de serea do odio.
• Transformar o relato migratorio e de integración: A esquerda e os demócratas non poden ceder este terreo defensivo. Cómpre desmontar con datos e argumentos a demagoxia migratoria, visibilizando a achega económica e social da inmigración, ao tempo que se esixen políticas de integración real, ordes claras e vías legais e seguras que eviten a saturación e a percepción de descontrol nas fronteiras.
• Renovar a democracia e a participación cidadá: As institucións deben achegarse á cidadanía. Isto implica reformar os mecanismos de transparencia, fomentar a democracia participativa e combater con firmeza a corrupción. A cidadanía precisa recuperar o control sobre as decisións políticas que afectan a súa vida diaria para deixar de ver o sistema como un enemigo alleo.
• Reconstruír o espazo público e combater a desinformación: O debate democrático non pode sosterse no argumentario dunha mentira de xeito sistemático. É necesario regular con firmeza os modelos de negocio das grandes plataformas tecnolóxicas para frear a viralización do odio e investir masivamente en educación mediática e pensamento crítico desde as aulas.

A ultradereita medra alí onde a democracia fraquea e deixa de dar respostas ás necesidades materiais e existenciais das persoas. Mudar este escenario esixe recuperar a política como ferramenta de transformación social, demostrando que a liberdade, a xustiza e a solidariedade son os únicos piares capaces de construír sociedades resilientes fronte aos fantasmas do odio e a exclusión social.

A terra duns poucos e o silencio cómplice: o escándalo da residencia de Dozón

Hai batallas que se perden antes de empezar, pero outras nin sequera se chegan a librar porque quen debería estar no trincheiro optou por deitarse a durmir. A recente adxudicación do contrato de concesión para a redacción, construción e explotación da residencia de maiores e centro de día —un proxecto multimillonario financiado con fondos europeos NextGenerationEU— destapa unha realidade desoladora para o noso concello. Non estamos a falar só dunha obra faraónica de máis de 54 millóns de euros de valor estimado, senón dunha oportunidade histórica dilapidada pola incompetencia do goberno local e pola indolencia dunha oposición que no ámbito municipal non estivo á altura cando tocaba.

Dende o BNG temos que falar claro, asumindo tamén a autocrítica necesaria alí onde non se chegou a tempo. O alcalde, Adolfo Campos Vázquez, volveu amosar o seu talante caciquil e de costas ao pobo, tramitando todo este proceso por un procedemento negociado sen publicidade logo de que o concurso inicial quedase deserto. O resultado é un prego feito á medida da adxudicataria, Coviastec S.L., que non recolle nin unha soa cláusula de reserva de prazas para os veciños e veciñas emprazados neste municipio. Nun concello con menos de mil habitantes, construír un xeriátrico con fondos públicos que non garante o acceso aos nosos maiores é unha estafa social. Significa condenar os nosos pais e avós ao "éxodo forzoso" cara a outras comarcas mentres o centro se enche de xente de fóra, deixando aos nosos maiores —maioritariamente con pensións agrarias de miséria— sen posibilidade ningunha de pagar tarifas que acadan os 2.400 euros mensuais.

Cómpre ser xustos e recoñecer que a organización nacionalista si deu a cara alí onde tivo marxe de actuación; a nosa deputada no Parlamento galego levou o asunto á Cámara, rexistrando iniciativas e denunciando as políticas caciquis do Partido Popular que afogan o rural. Mais ese traballo na Bretema autonómica chocou de cheo contra a realidade local e a falta dun contrapeso axeitado no concello. A corporación municipal quedou nunha absoluta deixadez: nin se alertou a veciñanza cando había marxe real para corrixir o rumbo, nin se presentaron alegacións a tempo, nin se fiscalizaron uns pregos que deixan indefensa a nosa xente. Mentres un veciño tivo que acudir en solitario a reclamar á Valedora do Pobo —atopándose co muro do silencio e a desatención das administracións—, a representación local optou pola pasividade.

Esta non é a política pola que loitamos os nacionalistas. O BNG naceu para estar coa xente, para defender o rural das garras da especulación e do abandono institucional. A denuncia no Parlamento demostra o noso compromiso, pero no ámbito local non podemos permitirlle a ninguén mirar para outro lado. É hora de esixir responsabilidades, de deixar os personalismos na casa e de recuperar un nacionalismo útil que estea na rúa e nas institucións defendendo cada dereito que nos queren roubar. Dozón non se pode vender ao mellor postor.