Dozón: O alcalde do Xacobeo que falta ás súas aldeas

Por que en Dozón hai cartos para adoquinar prazas pero non para que as augas residuais deixen de contaminar os regatos? Para entender a xestión do goberno local do Partido Popular en Dozón non hai que mirar o que din nos titulares, senón o que fan co orzamento cando ninguén os cuestiona.

Nun concello que presume ano tras ano de ter "o maior orzamento de investimento por habitante da provincia de Pontevedra", resulta insostible que no século XXI a maioría das súas aldeas carezan dunha rede pública de saneamento e depuración. Non é un problema de falta de cartos: é un problema de modelo político e de respecto pola dignidade dos seus veciños.

A continuación, explico punto por punto a estratexia que o PP leva aplicando en Dozón para manter o poder á costa do esquecemento das aldeas:

---

O negocio da "foto" e o gasto en fachada

O mecanismo é moi sinxelo de entender: as obras de superficie locen; as de subsolo non renden na foto. Investir 600.000 euros no barrio da Igrexa do Castro é doado de vender. É unha obra vistosa, bonita para os visitantes e ideal para a foto oficial antes duns comicios. Con todo, enterrar tubos para canalizar augas negras e construír depuradoras no rural "non se ve". O goberno do PP prefire gastar fortunas en proxectos fotoxénicos pensados para un turismo de paso que non deixa retorno, mentres obriga á poboación local a pagar impostos de primeira por servizos de terceira.

A trampa dos orzamentos "récord": Moitos millóns, cero saneamento

O goberno municipal presume a miúdo de orzamentos "récord" que superan os 2,5 millóns de euros e de investir máis de 1.000 euros por habitante. Pero aquí reside a gran trampa pedagóxica: De que lle serve ao veciño de calquera aldea de Dozón que o seu concello sexa "o máis inversor" se logo non pode abrir a billa con garantías nin ter canalización pública?

Esas cifras de récord demostran que cartos hainos. Se non se instalan redes de saneamento non é porque o Concello non teña recursos, senón porque o goberno local decide activamente non poñer nin un só euro nesas obras vitais.

O bloqueo institucional: A orde de "nin debater nin solucionar"

Cando a oposición levou ao Pleno propostas urxentes —como a moción do BNG para crear unha ordenanza municipal de saneamento, controlar o abastecemento e realizar un plan integral de obras nas aldeas—, a resposta do PP foi o rexeitamento automático.

A estratexia é clara: bloquear calquera iniciativa que non saia do seu propio guión. Preferiron dicir "non" a regularizar o servizo de augas e a planificar o saneamento das aldeas antes que recoñecer que a oposición tiña razón. O Pleno converteuse nunha máquina de vetar os dereitos básicos da poboación.

Unha ameaza directa para a saúde e os petos dos veciños

A falta de saneamento público non é un mero incómodo; é un risco sanitario e un castigo económico para as familias:

• Perigo ambiental e sanitario: Sen canalizacións, as augas residuais filtranse ao terreo e rematan nos regatos ou contaminando os acuíferos subterráneos dos que se nutren moitos pozos privados.
• Gasto privado por falta de servizo público: Ao non existir rede municipal, son os propios veciños os que teñen que pagar do seu peto o mantemento e o baleirado das fosas sépticas privadas. O Concello cobra os impostos pero deriva o custo e a responsabilidade da hixiene ao peto de cada quen.

---

Espertar do anestésico: A dignidade non se adoquina

Dozón atópase nunha encrucillada histórica. O goberno local pretende manter á poboación anestesiada con obras de escaparate, mentres os problemas estruturais e de salubridade das aldeas se volven crónicos.

Un concello moderno e xusto non se mide pola cantidade de pedra que coloca arredor dunha igrexa para a foto do domingo, senón pola capacidade de garantir auga limpa e saneamento digno en cada un dos seus núcleos habitados. É momento de que a veciñanza esixa o que lle pertence por dereito: menos fachada e máis dignidade para o subsolo das nosas aldeas.

Venezuela e o Xogo Frío da Xeopolítica: Por que a Estados Unidos non lle Interesa un Cómputo Electoral Inmediato

Nas últimas semanas, a crise institucional de Venezuela deu un xiro definitivo. A combinación de movementos estratexicos —como o proceso de retirada da Corte Penal Internacional (CPI), o esgotamento dos prazos constitucionais de interinaxe e a xestión de emerxencias nacionais— deixou ao descuberto unha realidade indubidable: a consolidación dun goberno de facto que opera á marxe do calendario democrático.

Fronte a este escenario, a narrativa habitual suxire que as potencias occidentais, lideradas por Estados Unidos, deberían estar premendo de inmediato para a celebración de eleccións libres. Con todo, a realidade xeopolítica é moito máis cínica e pragmática: a Washington non lle interesa precipitar un cambio de poder nesta coyuntura.

Máis alá do discurso dos dereitos humanos e da democracia, cal é a verdadeira estratexia que se está a xogar no taboleiro caribeño?

---

O fin da fachada legal: Do interinato á dictadura de facto

O abandono das etiquetas temporais (como a figura de "encargada") non é un detalle menor. Ao cumprirse o límite máximo de 180 días previsto no Artigo 233 da Constitución venezolana sen a convocatoria de comicios presidenciais, a administración perdeu calquera marxe de lexitimidade de orixe.

A urxencia de controlar o relato interno, xunto á decisión defensiva de romper coa CPI para blindar a cúpula do poder fronte a investigacións por crímenes de lesa humanidade, confirma o paso definitivo cara a un exercicio do poder baseado unicamente na forza militar e no control institucional.

Aínda que os desastres naturais e os estados de excepción serven como xustificación loxística e política ante a opinión pública, legalmente non anulan as obrigas constitucionais. Con todo, este baleiro institucional é aproveitado por actores externos para recalibrar as súas estratexias.

Control interno e o mito bolivariano: A reorganización militar

No marco desta consolidación de facto, o control das armas resulta o factor verdadeiramente determinante. Neste sentido, o recentísimo anuncio oficial da vicepresidenta executiva, Delcy Rodríguez, ao confirmar novas designacións e ratificacións no Alto Mando da Fuerza Armada Nacional Bolivariana (FANB), encaixa á perfección neste deseño de poder defensivo.

A mensaxe institucional do goberno apela directamente á doutrina de orixe:

Discurso Oficial: "No marco do fortalecemento continuo da paz, a soberanía e a integridade territorial da Patria, a vicepresidenta executiva da República, Delcy Rodríguez, oficializou este venres novos nomeamentos e ratificacións no alto mando da Fuerza Armada Nacional Bolivariana (FANB). Esta medida ten como propósito fundamental optimizar a seguridade, a defensa estratéxica e a coordinación operativa nacional ante os desafíos xeopolíticos actuais e as presións externas.

Aliñada coas directrices do presidente constitucional e Comandante en Xefe Nicolás Maduro Moros, a decisión reafirma o papel da Unión Cívico-Militar como piar inquebrantábel da estabilidade democrática do país. Con estes axustes, a FANB consolida a súa capacidade de resposta e ratifica o seu compromiso histórico coa protección do pobo venezolano e a autodeterminación da nación."

Ao apelar á ideoloxía bolivariana orixinal e ao concepto de "Unión Cívico-Militar", a cúpula oficialista tenta lexitimar a reorganización do aparello militar non como un peche autoritario, senón como un acto de resistencia patriótica baseado nas raíces históricas de Simón Bolívar. Con todo, desde unha perspectiva analítica, estas purgas e axustes na FANB responden máis ben á necesidade de garantir o peche de filas interno e blindar a cúpula gobernamental ante calquera tipo de fisura defensiva.

A Realpolitik de Washington: A estabilidade por riba da democracia

Para a administración estadounidense, a prioridade nunca foi a pureza do calendario constitucional doutro país, senón a previsibilidade estratexica. Existen tres razóns fundamentais polas cales Estados Unidos prefire "conxelar" o escenario actual antes que forzar un cómputo electoral inmediato:

1. Evitar o caos e a volatilidade rexional: Un colapso repentino do poder en Caracas podería xerar un baleiro institucional incontrolable, disparando novos fluxos migratorios e desestabilizando a rexión.
2. Garantía do fluxo enerxético: Nun contexto global convulso, Washington precisa manter canles operativas e licencias petroleiras (como as mantidas con Chevron e outras multinacionais) que aseguren a estabilidade do mercado enerxético. Unha transición caótica paralizaría estas operacións.
3. Condicións desfavorables para a oposición: Desde a perspectiva norteamericana, unhas eleccións convocadas a présa baixo a estrutura actual só servirían para lexitimar ao réxime, xa que a oposición tradicional atópase fragmentada e sen capacidade de arbitraxe.

O "Caos Controlado" e a construción do escenario ideal

A estratexia de Estados Unidos non é de pasividade, senón de desgaste calculated. Ao etiquetar abertamente ao goberno venezolano como unha "dictadura de facto", Washington consegue varios obxectivos en paralelo:

• Erosión simultánea: O réxime esgócase baixo a presión do illamento internacional e as sancións, mentres que a oposición tradicional se desgasta ante a cidadanía pola súa incapacidade de xerar cambios reais.
• Marxe de manobra: O estigma da "dictadura" dálle a Estados Unidos a xustificación perfecta para conxelar activos, xestionar licencias de xeito discrecional e ter a última palabra na negociación.
• Moldeaxe do substituto: O verdadeiro obxectivo de Washington é gañar tempo ata poder construír ou validar unha "terceira vía" —un sector empresarial, disidente ou pragmático— que garanta unha transición aliñada cos seus intereses de seguridade, enerxía e control xeopolítico frente a potencias como China ou Rusia.

---

Un país atrapado na espera

Venezuela atópase hoxe na encrucillada entre a supervivencia autoritaria interna (sustentada na reorganización militar da FANB) e a enxeñaría xeopolítica externa. O goberno de facto afiánzase na forza e na retórica bolivariana ante a falta de alternativas, mentres a principal potencia rexional administra os tempos para que o froito caia por si só no momento exacto.

Mentres os cálculos de poder se desenvolven nos despachos de Caracas e Washington, a poboación enfróntase á dura realidade dun país sen calendario electoral á vista e cunha crise institucional que se volveu cotiá.

---

A terra que arde e a auga que se esgota: A urxencia do cambio climático desde o corazón de Dozón

O cambio climático deixou de ser un debate abstracto sobre o futuro ou sobre glaciares distantes; é unha realidade inmediata que chama ás nosas portas e transforma o noso territorio diario. En Galiza, un país con identidade, ecosistema e necesidades propias, e concretamente na comarca do Deza, Dozón converteuse nun claro e doloroso microespello da crise ambiental global. As vagas de calor extremas, a prolongación das secas e a virulencia sen precedentes dos incendios forestais revelan unha vulnerabilidade estrutural que pon en risco non só o noso patrimonio natural, senón a propia supervivencia do noso ecosistema e do noso medio rural.

---

A devastación ecolóxica e a grave crise hídrica: A auga potable como dereito ameazado

A emerxencia que atravesa Dozón cando as lapas percorren a súa xeografía vai moito máis alá da perda de hectáreas de monte e do impacto visual na paisaxe:

• O colapso da rede hidrográfica e a contaminación de pozos: Tralo paso do lume, a terra perde a súa cuberta vexetal protectora. Coas primeiras choivas, a cinza e o solo erosionado son arrastrados directamente cara aos leitos dos ríos e mananciais.
• Máis alá dos puríns: Choiva ácida e contaminación química: A contaminación dos acuíferos en zonas rurais adoita atribuírse en exclusiva aos xurros e puríns da gandería intensiva. Sen embargo, a situación é moito máis complexa e grave. A combustión masiva nos incendios libera enormes cantidades de óxidos de nitróxeno (NOx) á atmosfera que, ao reaccionar coa humidade, xeran choiva ácida. Este fenómeno filtra e contamina acuíferos e pozos profundos que teoricamente estaban protexidos da contaminación por xurros, alterando o pH do solo, liberando metais pesados e volvendo a auga non apta para o consumo humano.
• A urxente xestión pública do abastecemento: Diante do envelenamento dos mananciais e da seca dos pozos veciñais, a administración pública ten a obrigación moral e legal de garantir a subministración de auga potable á poboación rural. Non se pode deixar á veñanza sen un recurso básico mentres se mira para outro lado diante da degradación dos acuíferos.

O círculo vicioso: Incendios e despoboamento no país galego

Non se pode entender o impacto do lume en Dozón sen analizar a grave crise demográfica do interior de Galiza. O despoboamento e o abandono do medio rural retroaliméntanse mutuamente cos incendios forestais:

1. Abandono do agro e eucaliptización: A falta de substitución xeneracional e o cesamento da actividade agrícola e gandeira tradicional provocan que os campos se convirtan en masas forestais sen xestionar, dominadas por monocultivos inflamables.
2. Pérdida da xestión tradicional do monte: Cando a poboación marcha, pérdense os rozas, o pastoreo extensivo e a limpeza dos montes que historicamente actuaban como cortafogos naturais.
3. Efecto expulsión: Unha zona sen auga potable garantida, coa paisaxe destruída e baixo a ameaza constante do lume perde todo atractivo económico e social, o que acelera a saída da mocidade e condena aos concellos do interior á desertificación humana.

Dozón no contexto do Reino de España e Europa: A vaga de mega-incendios

A vaga de incendios que arrasa actualmente diferentes puntos do Reino de España (con dezenas de miles de hectáreas queimadas e emerxencias estatais activadas) xunto aos mega-incendios rexistrados en Francia e o sur de Europa, amosan unha tendencia alarmante. Os incendios xa non son eventos puntuais de estatística forestal; son eventos climáticos de última xeración, caracterizados por unha enorme enerxía, capacidade para xerar os seus propios microclimas (pirocumulonimbos) e unha velocidade de propagación que desborda calquiera operativo tradicional de extinción.

Se a situación xa é crítica no contexto estatal e europeo, no interior galego o risco é aínda máis agudo debido á continuidade do combustible no monte e á orografía.

Estamos preparados? A inacción política e a xestión do PP no rural

A pregunta chave é inevitable: Estamos preparados para o que vén? A resposta curta e honesta é non.

Durante décadas, a política forestal e de desenvolvemento rural do Partido Popular na Xunta de Galiza centrouse nun modelo reactivo e apagalumes, priorizando o gasto en extinción durante os meses de verán en lugar de investir na prevención, na ordenación do territorio e no asentamento de poboación durante todo o ano.

• Falta de política forestal sostible: Permitiuse a proliferación sen control de especies de crecemento rápido e alta inflamabilidade, ao tempo que as medidas de protección arredor das aldeas adoitan chegar tarde ou cargan a responsabilidade nos concellos pequenos e nos veciños sen recursos.
• O abandono estrutural do rural e da auga: Sen servizos públicos de calidade, sen unha rede pública e segura de auga potable para as aldeas e sen un apoio decidido á agricultura sostible, é imposible manter un monte limpo e protexido. A mellor brigada contra os incendios é un país rural vivo, traballando e coidando a súa terra.

Sen un xiro radical nas políticas públicas que aposte pola recuperación da vexetación autóctona, a protección pública dos recursos hídricos e a dignificación da vida no rural, concellos como Dozón continuarán expostos a unha espiral de lume, auga contaminada e despoboamento da que cada vez será máis difícil saír.

O "MOSAICO" DA AUDIENCIA NACIONAL CONTRA ZAPATERO: XUSTIZA OU ESTRATEXIA DE DESGASTE ELECTORAL?

O escenario político e xudicial no Reino de España volve saudarnos cun movemento de placas tectónicas que sacode os alicerces do Estado de dereito. A imputación do expresidente do Goberno, José Luis Rodríguez Zapatero, por parte do xuíz da Audiencia Nacional José Luis Calama na peza separada do "caso Plus Ultra", abriu un debate que vai moito máis alá do puramente penal. Estamos ante a persecución real dunha trama de corrupción transnacional ou ante unha calculada estratexia de comunicación baseada en suposicións para minar electoralmente ao Executivo?

Para entender o alcance desta causa —cualificada por sectores xurídicos e polo propio contorno do expresidente como un caso paradigmático de "lawfare" ou guerra xurídica—, compre debullar os elementos dun sumario que se sostén sobre fíos tan complexos como sumamente polémicos.

O orixe de todo: A "caixa de Pandora" de Miguel Palomero

O fío condutor que permitiu á Unidade de Delincuencia Económica e Fiscal (UDEF) construír este caso non naceu de documentos asinados por Zapatero, senón do teléfono móbil de **Miguel Palomero**, un avogado en exercicio situado polos investigadores como un presunto intermediario financeiro da rede.

Tras o rexistro do seu despacho, a policía envorcou as conversas do chat privado "Danilo-España", que Palomero mantiña co bróker venezolano Danilo Diazgranados. É nese espazo privado onde aparecen mencións a terceiros baixo supostos alcumes como "Zorro", "Z" ou "ZZZ" para referirse a Zapatero.

Aquí reside o primeiro gran choque de interpretacións:

* Para a acusación: Estas conversas son o reflexo dunha rede que utilizaba as altas influencias políticas do expresidente para mediar a favor do polémico rescate público de 53 millóns de euros á aeroliña Plus Ultra en 2021.

* Para a defensa: Trátase dun clásico caso de "actos de terceiros". Dous investigados falando nun chat privado e utilizando o nome dun expresidente para darse importancia ou xustificar minutas e comisións ante os seus clientes, sen que o propio Zapatero tivese a máis mínima participación nin coñecemento.

O "mosaico" de indicios: Probas ou conxecturas mercantís?

O auto do xuíz Calama detalla un entramado de preto de 40 sociedades e máis de un centenar de transacciones financeiras onde se investigan presuntos delitos de tráfico de influencias, blanqueo de capitales, organización criminal e falsidade documental.

Entre as medidas máis agresivas ordenadas polo xulgado atópase o bloqueo preventivo de contas a Zapatero por valor de case 500.000 euros, cantidade que a UDEF vincula a unha das firmas analizadas (Análisis Relevante). O xuíz apoia a necesidade de investigar sinalando a existencia de "facturas duplicadas" ou contratos con cláusulas idénticas que duplicaban o prezo de mercado.

Porén, dende a óptica contable e da defensa, este "mosaico" non se sostén:

*Os escritos presentados polas empresas salpicadas denuncian erros manifestos por parte dos axentes da UDEF.

*O que a policía cualifica de "artificiosidade criminal", os avogados deféndeno como correccións contables ordinarias, erros administrativos habituais ou facturas rectificativas propias do tráfico mercantil internacional.

*Insístese en que todos os ingresos de Zapatero ou o seu contorno responden a actividades de consultoría e conferencias internacionais privadas, transparentes e plenamente legais.

A "Pena de Telexornal" e a axenda de minado electoral

O aspecto máis preocupante dende unha perspectiva de calidade democrática é o uso dos tempos e a proxección pública do caso. Como denunciaba recentemente un maxistrado xubilado ao afiliarse ao PSOE en sinal de protesta, o proceso xera unha alarmante sospeita de instrumentalización.

Nun Estado de dereito, a condición de investigado (imputado) é unha garantía xurídica para poder defenderse. Porén, no taboleiro político transfórmase de inmediato nunha condena pública. A estratexia de axendar unha comunicación constante de suposicións e titulares —aínda sabendo que a causa se pode arquivar meses despois por falta de probas directas— cumpre o seu obxectivo político prioritario: depredar a confianza do electorado e minar a flotabilidade do Goberno dende a sombra.

A personificación de partidos políticos e asociacións da órbita da extrema dereita como acusación popular reforza esta tese. Os xulgados convértense, así, nunha canle para estirar procesos baseados en conxecturas coa única finalidade de xerar un goteo incesante de portadas mediáticas.

A sombra de Washington: Inxerencia estranxeira nos tribunais españois?

A polémica adquiriu unha dimensión xeopolítica internacional tras as duras declaracións do deputado Enrique Santiago (Sumar). Segundo Santiago, a reactivación do caso non responde unicamente a dinámicas internas, senón a unha estratexia coordinada na que os principais líderes da oposición española estarían "recibindo instrucións" dentro da embaixada dos Estados Unidos.

A tese que se pon sobre a mesa é que o proceso penal contra o expresidente Zapatero busca criminalizar actividades de consultoría e mediación internacional que son plenamente lícitas, co único obxectivo de facerlle o "traballo sucio" a Washington na súa persecución das redes financeiras que esquivan as súas sancións unilaterais. De confirmarse esta liña, non estariamos só ante un caso de desgaste electoral doméstico, senón ante unha alarmante inxerencia estranxeira que utiliza a xustiza española para dirimir disputas políticas internacionais.

O veredicto do tempo

O caso Plus Ultra e a imputación de Rodríguez Zapatero atópanse nun punto de non retorno. Se a Audiencia Nacional non é quen de achegar nas vindeiras citas xudiciais probas materiais, directas e irrefutables que vaian máis alá das interpretacións de chats de terceiros ou de erros de facturación, a causa quedará gravada na historia recente do Reino de España como un dos intentos máis agresivos de utilizar o aparato xudicial como arma de destrución política masiva.

A xustiza ten a obrigación de investigar, pero tamén o deber de non converterse no instrumento involuntario de quen busca gañar nos xulgados o que non logran conseguir nas urnas.

BIOMETANO: SOLUCIÓN AMBIENTAL OU UNHA TRAMPA DE VOLUME PARA AS NOSAS GRANXAS?

Moito se está a falar ultimamente das plantas de biometano como a gran solución para os excedentes de xurro en zonas de alta actividade gandeira. O discurso oficial dinos que estas instalacións "limpan" o agro e xeran enerxía verde. Pero, se analizamos a realidade técnica e os balances de masa, a verdade é moito máis incómoda: as plantas de biometano non eliminan o problema, senón que o concentran e complican.

Neste artigo imos explicar por que este modelo, tal e como se está expoñendo en moitos proxectos, pode ser unha "trampa vestida de verdade".

A primeira gran mentira: "O xurro desaparece"

Unha planta de biometano non é unha incineradora. É un proceso biolóxico onde as bacterias "comen" unha parte da materia orgánica para facer gas. Pero a materia nin se crea nin se destrúe.

• O balance de masa: Entre o 90% e o 95% do que entra no dixestor sae polo outro lado en forma de dixestato (un residuo líquido).

• O aumento de volume: Como o purín só ten pouco gas, as plantas engaden silo de millo, restos vexetais ou residuos industriais para seren rendibles. O resultado? Se unha granxa entrega 1.000 toneladas de purín, a planta devólvelle 1.300 ou máis toneladas de dixestato. O gandeiro acaba con máis líquido que mover e repartir que ao principio.

O perigo químico: Nitróxeno máis agresivo

O biometano quita o carbono (gas), pero deixa o nitróxeno. É máis, transfórmao. O nitróxeno orgánico do purín convértese en nitróxeno amoniacal.

• Este nitróxeno é moito máis soluble (fíltrase rápido á auga se chove) e máis volátil (pérdese no aire como amoníaco).

• Ao ser un "chute" directo para as plantas, se non se bota no momento exacto e coa maquinaria de precisión adecuada, o risco de contaminar os acuíferos é moito maior que co purín cru.

A trampa dos 170 kg e a falta de terra

A normativa de Zonas Vulnerables prohibe botar máis de 170 kg de nitróxeno por hectárea ao ano. Aquí é onde a matemática colapsa o modelo:

Se a planta concentra o nitróxeno de moitas granxas e engade residuos externos, o digestato resultante está "cargadísimo". Para repartir ese novo volume legalmente, necesitaríanse miles de hectáreas que non existen en zonas saturadas. A planta non soluciona o exceso de nitróxeno da comarca; simplemente o empaqueta nun formato máis difícil de xestionar legalmente.

Comparativa Real: O que a industria non conta

Parámetro	Purín de Granxa (Cru)	Dixestato de Planta	Impacto Real
Volume Total	100%	120% - 140%	Máis transporte: Máis cubas na estrada e máis gasto en gasóleo.
Forma do Nitróxeno	Orgánico (Lento)	Amoniacal (Rápido)	Máis contaminación: Risco alto de filtración a pozos e ríos.
Calidade do Abono	Crea certa estrutura	Pobre en fibra	Solo esgotado: Non xera humus estable; a terra queda "viciada".
Loxística legal	Xestión coñecida	Colapso territorial	Sen terra: Non hai hectáreas abondo para tanto dixestato.

É un abono idóneo? O baleiro normativo

A normativa española actual (RD 1051/2022) permite que nas plantas entren residuos que non sempre garanten un dixestato limpo. Sen un control estrito, o que volve á terra pode conter restos de antibióticos, metais pesados ou micro plásticos de procesos industriais. No canto de "condimentar" a terra cun bo abono, corremos o risco de converter os nosos campos nun vertedoiro de residuos procesados.

Usar as plantas de biometano como escusa para reducir o purín sen aumentar a terra dispoñible é unha falacia. Se a planta non ten sistemas carísimos de "separación de nutrientes" (que case ningunha contempla polo seu custo), o gandeiro e o veciño saen perdendo.

A solución honesta non é "procesar máis", senón adecuar a produción á terra que se dispón. O resto é química e loxística que, ao final, sempre acaba pagando o mesmo: o solo e a auga de todos.

Referencias e bibliografía

• Directiva 91/676/CEE do Consello, do 12 de decembro de 1991, relativa á protección das augas contra a contaminación producida por nitratos procedentes de fontes agrarias (Directiva de Nitratos).
• Real Decreto 1051/2022, do 27 de decembro, polo que se establecen normas para a nutrición sostible nos solos agrarios.
• Informes Técnicos sobre Dixestión Anaerobia: Revisión científica de Möller & Müller sobre como o paso a nitróxeno amoniacal incrementa o risco de lixiviación e perda de nutrientes.
• Regulamento (UE) 2019/1009 do Parlamento Europeo e do Consello, polo que se establecen disposicións relativas á posta no mercado dos produtos fertilizantes UE.

DOZÓN 2036: O DESPERTAR DUN POBO QUE SE NEGA A DESAPARECER

Como veciño e militante do BNG, négome a aceptar que o destino de Dozón sexa converterse nun deserto de granito. O noso concello non está condenado; está mal xestionado. Temos o territorio, a situación estratéxica e a xente, pero fáltanos un proxecto que poña a vida e a riqueza social por diante do cemento e as fotos de inauguración.

Dozón debe deixar de ser un "concello-escaparate" para transformarse nun concello-fogar. Aquí presento a folla de ruta para que a vindeira década sexa a do noso rexurdimento poboacional e social:

O Saneamento Integral: A verdadeira base do rural

Ninguén se engane: sen sumidoiros e depuración nas parroquias, as aldeas morren por moito que brille a praza do Castro.

• Prioridade técnica sobre a estética: Propoñemos unha moratoria en obras ornamentais ata que o 100% das vivendas de Saa, O Sisto, Sanguiñedo ou Vilarello teñan servizos básicos.

• Habitabilidade e licenzas: Sen saneamento non hai licenza de primeira ocupación nin posibilidade de atraer novas familias. O saneamento é a primeira pedra para que a mocidade volva quedar aquí. Como pretenden que a xente rehabilite casas se o Concello non garante o mínimo esixible?

A Residencia como Baluarte de Arraigo Social

A xestión actual da residencia é un exemplo de como se lle pode virar as costas á propia xente.

• O "Pacto de Dozón": Esiximos a firma dun convenio de colaboración social que reserve, como mínimo, un 40% de prazas con prioridade absoluta para veciños empadroados.

• Xustiza para os nosos maiores: Imos permitir que os nosos maiores sexan expulsados a Lalín ou Ourense mentres a residencia do seu pobo se enche con xente de fóra por puro interese comercial? Envellecer en Dozón debe ser un dereito, non un luxo.

Soberanía Enerxética: Máis alá do "autoconsumo" do alcalde

Ata agora vimos un modelo pouco eficaz: catro placas solares para que o Concello aforre na súa factura mentres o veciño segue pagando o mesmo. Iso non é soberanía.

• Comunidade Enerxética Local (CEL): A nosa proposta é que o Concello actúe como promotor dunha cooperativa veciñal. Os tellados públicos deben xerar enerxía para que a electricidade barata se reparta entre as casas e explotacións nun radio de 2 quilómetros.

• Baixar o recibo dende a aldea: Se un gandeiro reduce o seu custo enerxético un 40%, a súa explotación é viable. Queremos converter a Dozón nunha "illa enerxética" onde a riqueza do noso sol quede no peto dos veciños e non nos balances de Naturgy ou Iberdrola.

O Monte e o Sector Primario: Unha despensa de vida e diversidade

Temos o privilexio de non ter a praga do eucalipto. É o momento de converter o noso territorio nun motor económico multifuncional onde a terra produza máis que silvas.

• Plan de Gandería Extensiva e Rexenerativa: O Concello debe mediar para recuperar terras abandonadas e poñelas a disposición de novos proxectos. Non falamos só de vacún de leite ou carne; Dozón ten potencial para o gando ovino e cabrún, esencial para o control da biomasa e a prevención de incendios.

• Diversificación de Cultivos e Apicultura: Debemos fomentar o uso das nosas terras para cultivos de horta de montaña, froitos vermellos e castaña de calidade. Así mesmo, a apicultura debe ser protexida e impulsada como unha actividade que non só xera ingresos, senón que mantén a biodiversidade das nosas parroquias.

• Transformación e Ciclo Curto: O Concello debe facilitar espazos (obradoiros compartidos) para que o leite, a carne, o mel ou os derivados do bosque se envasen e transformen aquí. Queremos que o valor engadido quede en Dozón. Van seguir permitindo que o noso maior activo sexa un polvorete por pura desidia en lugar dunha fonte de emprego verde?

• Aproveitamento Forestal Sustentable: Promover a plantación e coidado de frondosas caducifolias (carballos, castiñeiros) que dean valor á madeira a longo prazo e garantan un monte resiliente e produtivo.

Vivenda e Rehabilitación: Abrir as casas pechadas

Dozón ten casas que se caen mentres hai xente buscando fogar.

• Bolsa Municipal de Vivenda: O Concello debe ofrecer garantías de cobro aos propietarios e bonificacións fiscais do 95% a quen rehabilite nas aldeas.

• Transporte á demanda: Para que a vida na aldea funcione, necesitamos un sistema que conecte cada parroquia cos servizos básicos de xeito eficiente e moderno.

Unha chamada á militancia e á veciñanza

Este proxecto non vai saír de representantes que actúan como "mobles" no salón de plenos nin dun goberno que só pensa no granito. O 2036 está á volta da esquina e a pregunta é clara: Queremos ser un recordo nun mapa ou un concello vivo con nenos nas aldeas e maiores ben atendidos?

Como militante do BNG, teño claro que a alternativa existe e constrúese na rúa, nas feiras e en cada parroquia. É hora de espertar Dozón. Polas nosas raíces e polo noso futuro. Dozón merece dignidade.

GALIZA: FONTE DE ENERXÍA SECUESTRADA

Camiñar polos nosos montes ou observar os nosos ríos é asistir a un paradoxo económico sen precedentes. Galiza exporta máis do 35% da enerxía que produce; somos unha potencia eléctrica que abastece ao resto do Estado mentres as nosas familias e empresas pagan o recibo da luz como se vivisen nun deserto enerxético. A reivindicación dunha tarifa eléctrica galega non é unha cuestión de agravio comparativo, senón de xustiza distributiva: temos o dereito a que o excedente que xera o noso territorio reverta en prezos nulos ou residuais para os que aquí vivimos.

A herdanza do noso enxeño: Os Muíños do Picón e do Folón no Rosal son a proba histórica dunha Galiza que sempre soubo transformar a forza da natureza en progreso.

A viabilidade de non pagar a luz na Galiza non depende dunha "subvención" política, senón de aplicar con rigor a normativa de compensación por externalidades. O proceder técnico é claro: Galiza debe ser tratada como unha Comunidade de Enerxía de Proximidade. Ao abeiro da Directiva (UE) 2019/944, que ampara o dereito a compartir enerxía renovable sen peaxes abusivas, poderíase establecer un modelo onde a enerxía xerada a menos de "milla cero" fose de balde para o consumidor local. Se a produción se fai no noso solo, soportando o impacto paisaxístico e ambiental que outros non queren, o custo de transporte debería ser inexistente.

O vento que sopra sobre os nosos campos: a clave para unha soberanía enerxética real que elimine os custos de transporte para a nosa industria e fogares. Livermore, California

Para chegar a este escenario de factura cero, o camiño non é pedir permiso ao mercado marxinalista madrileño, senón executar un Netting Territorial. Isto consiste en utilizar o beneficio económico da electricidade que Galiza envía fóra para compensar o custo da que consumimos dentro. Xuridicamente, o RD 244/2019 de Autoconsumo e as competencias exclusivas en materia de industria do noso Estatuto permiten lexislar para que a "peaxe de xeración" quede na casa. No momento en que entendamos a nosa rede como unha unidade de balance propio, o custo da enerxía para o cidadán galego podería reducirse a niveis simbólicos, transformando a nosa riqueza natural nun dividendo social directo.

A forza imparable do río Umia en Moraña: recursos que nacen na nosa terra e cuxo beneficio económico debe quedar en quen sostén o territorio.

A aplicación do Netting Territorial suporía un auténtico rexurdimento para a industria electrointensiva galega, liberando a sectores estratéxicos como o do aluminio, o cemento ou as ferroaleacións da tiranía do gas internacional. Ao reducir os custos enerxéticos á metade, estas empresas poderían blindar miles de empregos e reinvestir ese capital en modernización e I+D+i. Este escenario situaría a Galiza como o destino máis competitivo de Europa para o despregue do hidróxeno verde, unha industria que hoxe só é viable onde a electricidade é abundante e económica.

Simbiose no Xistral: Galiza produce excedentes baixo os pés do noso gando; o vento de Lugo debe ser o motor económico de quen vive e traballa a terra.

No sector primario e agroalimentario, a eliminación das peaxes de transporte por proximidade transformaría a cadea de valor. As conserveiras, as plantas de conxelación de peixe e as centrais lácteas, que soportan custos fixos altísimos de refrixeración, gañarían unha marxe de beneficio inédita. Esta vantaxe permitiría ás nosas cooperativas competir nos mercados globais con prezos imbatibles, garantindo que o valor engadido dos nosos produtos quede nas mans dos produtores locais e non nas facturas das eléctricas.

Tecnoloxía ao servizo do país: Redes de distribución intelixentes para liderar a transición cara a unha tarifa eléctrica galega, propia e xusta.

Cara ao futuro, esta tarifa soberana convertería a Galiza no "Hub de Datos" do Atlántico. A combinación do noso clima oceánico —ideal para o arrefriado natural— cunha enerxía de balde baseada no excedente propio, sería o reclamo definitivo para os grandes centros de datos de xigantes tecnolóxicos. Esta proxección non só atraería infraestruturas de fibra óptica de última xeración, senón que xeraría un ecosistema de emprego de alta cualificación que hoxe se ve obrigado a emigrar a outras latitudes.

O benestar como prioridade: Unha factura da luz xusta é, na práctica, un salario indirecto que devolve a calor e a dignidade a cada lareira e fogar galego. Casa Perfeuto María en Outes (A Coruña)

Finalmente, a nivel doméstico, o aforro na factura da luz actuaría como un potente salario indirecto para as familias galegas. Ao liberar esa renda dispoñible, inxectaríanse centos de millóns de euros cada ano directamente no consumo interno, dinamizando o comercio local, a hostalería e os servizos de proximidade. En esencia, o Netting Territorial funciona como un plan de estímulo económico permanente e circular, financiado pola propia riqueza natural que xa emana dos nosos montes e ríos.

A MENTIRA COMO PROTOCOLO: FEIJÓO, O "FRAMING" DE VENEZUELA E O LABORATORIO DE GALIZA

Hai imaxes que, máis alá do que din, revelan o que ocultan. A recente escena de Alberto Núñez Feijóo xunto a María Corina Machado non é unha recepción oficial, nin un acto de solidariedade democrática. É, en esencia, un exercicio de prestidixitación política ao que os galegos e galegas levamos asistindo, con resignación e rabia, durante décadas. É o framing elevado á categoría de arte do engano.

Feijóo moveuse nese escenario cunha soltura ensaiada. Ao presentar a Machado coa pompa reservada a un "presidente autonómico" ou a un "alcalde dunha gran cidade", o líder do PP non estaba a recoñecer unha vitoria electoral (que en termos xurídicos e internacionais non existía nese momento), senón que estaba a fabricar unha realidade paralela. É a vella táctica do Partido Popular: se os feitos non se axustan ao teu relato, inventa un novo marco onde os feitos sexan irrelevantes.

O laboratorio da postverdade: de Caracas ao Hórreo

Para entender este movemento en Madrid, cómpre viaxar á nosa propia terra. Feijóo non aprendeu a manipular a realidade onte; fíxoo durante lustros dende San Caetano. En Galiza, o PP perfeccionou a arte de utilizar a "oitava provincia" —a nosa diáspora— como un cortello electoral privado.

A estratexia que hoxe aplica con Venezuela é a mesma que sufrimos nós:

• A submisión das institucións ao partido: Converter a Xunta (ou agora a representación do Estado) nunha oficina de propaganda.
• O uso do medo: Axitar a pantasma do "chavismo" ou do "comunismo" para tapar as vergoñas propias, dende o desmantelamento da nosa sanidade e a educación pública ata o expolio dos nosos recursos ou a asfixia do noso sector primario.

Nesta crónica dunha mentira anunciada, a figura de Machado é só unha peza máis no taboleiro. Feijóo fala de "lexitimidade moral" porque a legal non lle serve para o seu propósito de desgaste interno contra o goberno de Pedro Sánchez. É a mesma "moralidade" coa que o PP xestionou durante anos o voto CERA, ese sistema opaco onde as sacas de votos procedentes de América semellaban máis un milagre fátimo que un exercicio democrático limpo.

A emigración como moeda de cambio

O que máis fire nesta posta en escena é a falta de respecto pola propia comunidade galega en Venezuela. Milleiros de familias galegas que sofren a crise no país caribeño son utilizadas como figurantes nun anuncio publicitario. O PP non busca solucións para os nosos emigrantes; busca titulares que rendan votos en Madrid ou en Santiago.

Ao "coroar" a Machado nun despacho, Feijóo intenta herdar ese papel de "salvador" que xa exercía Fraga coas súas xiras transatlánticas, onde as axudas asistenciais ían da man da papeleta do partido. É o caciquismo 2.0, sofisticado, televisado e, por suposto, baleiro de calquera ética nacionalista ou soberanista.

Conclusión: O espello do noso propio baleiro

Ver a Feijóo nese vídeo é como ver un vello truco de maxia que xa non abrai ninguén en Galiza. O seu framing é o reflexo dun político que, ao non ter un proxecto de país real —nin para Galiza nin para o Estado—, ten que importar conflitos e fabricar presidentes de cartón pedra.

Como nacionalista, esta escena lémbrame que a nosa loita tamén consiste en desmontar estes decorados. Galiza non pode seguir sendo o laboratorio onde se ensaian as mentiras que despois asolagan o debate político internacional. A dignidade dun pobo, xa sexa o galego ou o venezolano, non se defende nunha rolda de prensa manipulada; deféndese respectando a verdade e a soberanía, algo que Feijóo, na súa ansia de poder, parece ter esquecido hai moito tempo.

Vídeo da intervención de Feijóo e Corina Machado:

O FRACASO DA UE: O TELETRABALLO NON OCULTA A BARBARIE EN ORIENTE MEDIO NIN A AMENAZA DE TRUMP

Volve á palestra a proposta de teletraballar un día á semana para aforrar carburante. Unha medida que, vista de lonxe, parece chea de civismo e sentido común. Pero, se rascamos un pouco a superficie, o que atopamos é a claudicación política da Unión Europea ante unha realidade xeopolítica que nos está pasando por riba.

Gobernar a golpe de "consello doméstico" mentres o mundo arde fóra das nosas fronteiras non só é insuficiente; é simplemente absurdo.

A falacia da responsabilidade individual

Mentres a UE nos pide quedar na casa para baixar un 5% o consumo de gasóleo, os criminais de guerra en Gaza seguen a súa ofensiva co beneplácito de silencios cómplices, e a tensión con Irán ameaza con dinamitar as rutas de subministro de cru máis importantes do planeta.

"Europa non pode responder a mísiles e bloqueos navais pedíndolle a un administrativo que traballe desde a cociña."

A isto hai que sumarlle a sombra de Donald Trump, cuxa visión illacionista e o seu apoio incondicional ás políticas máis agresivas de Israel auguran un mercado enerxético volátil e un planeta sen freo nas emisións.

Que medidas se poderían tomar realmente?

Se de verdade queremos protexer a economía e deixar de depender de rexións en guerra e líderes autoritarios, a folla de ruta debe ser moito máis agresiva:

• Soberanía Enerxética Real: Non se trata de consumir menos dun produto que non temos (petróleo), senón de deixar de necesitalo. Necesitamos un plan de choque para que o 100% da climatización de edificios sexa eléctrica e renovable en tempo récord, eliminando caldeiras de gas e gasóleo con axudas directas de ata o 90%.
• Transporte Ferroviario de Mercadorías: O verdadeiro consumo de carburante está nas estradas. Europa debe obrigar ao movemento de mercadorías por tren eléctrico, reducindo drasticamente a flota de camións de combustión que cruzan o continente.
• Reforma Total do Mercado Eléctrico: É urxente desvincular o prezo da luz do prezo do gas. Mentres o gas marque o que pagamos, calquera conflito en Oriente Medio baleirará os petos dos europeos, teletraballen ou non.
• Diplomacia de Bloque e Sancións: A UE debe usar a súa forza comercial como o maior mercado do mundo. Non se pode manter a normalidade comercial con estados que vulneran o dereito internacional en Gaza ou Líbano, pois esa inestabilidade é a que alimenta a crise de prezos que sufrimos aquí.

O teletraballo é un avance social, non unha ferramenta de guerra económica. Usalo para "tapar" a falta de valentía política fronte a figuras como Trump ou as accións de Israel en Oriente Medio é un erro histórico.

Ou Europa toma as rendas da súa propia enerxía e planta cara á barbarie con sancións e infraestruturas, ou seguiremos sendo reféns dun mercado de combustibles manchado de sangue.

O SEGREDO DE PEDRO MADRUGA SAE Á LUZ: CRISTOVO COLÓN GALEGO

Durante séculos, a figura de Cristovo Colón foi un lenzo en branco onde todas as nacións quixeron pintar a súa bandeira. Pero as néboas de Pontevedra e os muros do panteón dos Condes de Gelves en Sevilla gardaban un segredo que nin o tempo nin o esquecemento puideron sepultar: a verdade está escrita no sangue, e o sangue non sabe mentir.

Hoxe, tras a publicación do estudo "Archaeogenomic and Bioinformatic Analysis of the Columbus Lineage", a historia oficial racha as súas costuras. Xa non falamos de teorías románticas ou coincidencias toponímicas; falamos de xenética forense de última xeración. O fío de Ariadna que une ao Almirante coa liñaxe dos Soutomaior —e máis concretamente coa figura do indomable Pedro Madruga— deixou de ser unha sospeita para converterse nunha evidencia científica.

Unha trama de novela: O home que tivo que morrer para nacer de novo

Imaxinen por un momento o escenario: finais do século XV. Pedro Álvarez de Sotomayor, o señor feudal que desafiou á monarquía e á nobreza, desaparece de escena en circunstancias estrañas. Ao pouco, un tal "Colón" aparece nas cortes europeas cunha formación militar, náutica e política impropia dun tecelán xenovés, pero absolutamente coherente cun nobre galego afeito ás loitas de poder e ao mar.

Por que ocultar a súa orixe? O estudo de Gelves dános a clave ao analizar os restos de Jorge Alberto de Portugal e María de Castro Girón (descendentes directos e nobres galegos). A conexión é total. O "clic" xenético que só se explica se Pedro Madruga e Colón son a mesma persoa. Pero aquí entra a trama de novela: a ocultación deliberada por testamento.

Sempre se dixo que Colón, no seu testamento e nas súas mandas, foi deliberadamente críptico sobre o seu nacemento. "De Génova salí", dicía, nunha frase que hoxe moitos len como un salvoconducto político. Se fose o Soutomaior rebelde, a súa cabeza tería prezo. Para gañar o Novo Mundo, o Almirante tivo que sacrificar o seu vello apelido e o seu pasado como nobre proscrito.

A ironía final é que a proba que piden os historiadores —o corpo de Pedro Madruga— pode que non exista precisamente porque a simulación foi perfecta. A falta de corpo non é unha proba de que non fose el, senón quizais a proba máis grande do éxito do seu plan: o home desapareceu para que o Almirante puidese navegar.

O pacto do silencio e a herdanza do explorador

A historia non se ocultou por azar. Século tras século, a propia familia Colón mantivo un perfil baixo sobre as súas raíces máis profundas para protexer os privilexios acadados. A figura do Almirante, un explorador visionario pero tamén un administrador cuestionado pola dureza da súa xestión nas Indias, xa sufría o suficiente desgaste político. Revelar que, ademais, era un nobre galego levantisco contra os Reis Católicos sería entregar unha arma definitiva aos seus inimigos na Corte.

Os Soutomaior foron borrados dos rexistros oficiais por razóns de Estado. Mentres o Almirante trazaba rutas cara ao descoñecido, a súa verdadeira identidade quedaba encerrada nunha arca de silencios compartidos. O estudo de Gelves vén a confirmar que a historia non sempre a escriben os vencedores; ás veces, a historia queda escrita no ADN á espera de que a tecnoloxía teña o valor de lela.

Galiza, nai do Almirante

Hoxe xa non podemos mirar as probas e virar a cara. A análise bioinformática, o "Virtual Knock-out" que sinala a Pedro Madruga como o único devanceiro posible para explicar o parentesco dos Condes de Gelves, é a peza que faltaba no crebacabezas.

Colón era galego. E se o ocultou, non foi por falta de orgullo, senón pola complexa necesidade de supervivencia dun home que, para descubrir un continente, primeiro tivo que inventarse a si mesmo. A nosa historia galega, tantas veces relegada aos pés de páxina, reclama hoxe o seu lugar na ponte de mando da Santa María. O segredo de familia foi, por fin, revelado.

Fontes oficiais e referencias do estudo:

• Artigo Principal: Navarro-Vera I., et al. (2026). Archaeogenomic and Bioinformatic Analysis of the Columbus Lineage: Evidence from the Counts of Gelves. Publicado en bioRxiv. doi: 10.64898/2026.04.01.715912.
• Institucións implicadas: Departamento de Xenética Forense de CITOGEN (España), Universidade Complutense de Madrid (Departamento de Prehistoria) e o CAIAAA (Centro de Asistencia á Investigación de Arqueometría e Análise Arqueolóxica).
• Metodoloxía: Análise de marcadores AIMs (Ancestry Informative Markers), MPS (Massively Parallel Sequencing) e ferramentas de análise de parentesco como QuickPed e kinship2.

A MÁSCARA DE OCCIDENTE: O TRIUNFO DA IMPUNIDADE SOBRE O DEREITO

As rúas de moitas cidades occidentais claman contra o que é evidente: o colapso moral da nosa política internacional. Mentres os nosos gobernos se presentan ao mundo como os garantes da democracia, da liberdade e do imperio da lei, a realidade que observamos é radicalmente distinta. Estamos ante un escenario onde os líderes electos, sostidos por alianzas de conveniencia, operan xa sen o menor pudor á marxe da xustiza.

A pregunta que a cidadanía se fai cada vez con máis forza non é se os crimes existen —a evidencia é moi clara —, senón por que o sistema internacional se volveu cómplice desta barbarie.

Donald Trump e Benjamin Netanyahu, nunha das súas reunións no Despacho Oval.

A Xeopolítica dos "Intocábeis"

Estamos a vivir nun mundo gobernado pola "lei do máis forte". A figura de líderes como Donald Trump e o respaldo incondicional a réximes que perpetran crimes de guerra e de lesa humanidade, como sucede en Oriente Próximo, non son anomalías. Son a confirmación dun sistema deseñado para protexer aos seus.

O Dereito Internacional, ideado para evitar a repetición das catástrofes do século XX, foi reducido a unha ferramenta de uso selectivo. Cando un país do Sur Global comete unha infracción, o peso da lei cae sobre el de xeito fulminante. Cando o crime é perpetrado por Occidente ou os seus lacaios estratéxicos, a xustiza choca contra un muro de "realpolitik", veto e silencio diplomático.

A Urxencia dunha Xustiza Real

Xa non serven as declaracións baleiras nin as apelacións á "preocupación" nas roldas de prensa. A situación actual esixe:

1. A eliminación do dereito de veto no Consello de Seguridade cando existen probas de crimes de lesa humanidade ou xenocidio.

2. O remate da inmunidade estatal para aqueles líderes que utilizan a "seguridade nacional" como escudo para ocultar o terrorismo de Estado.

3. Sentenzas directas e aplicación inmediata por parte dos tribunais internacionais, sen que a política se interpoña no camiño da execución das ordes de arresto.

A impunidade actual non é un erro de sistema; é, tristemente, o seu motor. A historia ensinará que a complicidade non foi por falta de información, senón por falta de coraxe moral. Se Occidente quere recuperar a mínima autoridade ética, debe empezar por xulgar aos seus propios "matóns" con tanta severidade como esixe aos demais.

O tempo da diplomacia de salón rematou. O que queda é unha sociedade civil que observa, cada vez máis desencantada, como a lei internacional se converteu nunha ficción mentres a realidade, crúa e sanguenta, segue o seu curso sen que ninguén a deteña.

1.100 MILLÓNS POR UN MEMORANDO: O ESCURO PACTO QUE ALIMENTA A GUERRA SEN PASAR POLO CONGRESO

"O protocolo como escudo: A Coroa lexitima en Barajas un acordo de guerra que evita explicar ao pobo." (Orixe: TVE 1)

A recente ratificación do compromiso militar entre o goberno de Pedro Sánchez e o de Volodímir Zelenski supón un fito cargado de ironía e perigo estratéxico. Baixo o selo dun autodenominado "goberno da paz", España compromete 1.100 millóns de euros adicionais en axuda bélica para este 2026. Unha cifra que, sumada aos envíos anteriores, confirma que a prioridade non é a diplomacia, senón alimentar unha fogueira que consome a estabilidade de Europa mentres beneficia a intereses alleos.

A Coroa: Unha "Ausencia" Moi Decisiva

Non nos enganemos co protocolo. Aínda que Felipe VI apareza como un convidado de pedra no aeródromo, a súa participación é unha peza clave na engrenaxe do Estado para este conflito. A Coroa emprega este papel de "neutralidade institucional" para non dar a cara ante a opinión pública, evitando así a responsabilidade política de enviar mísiles mentres se di defender a paz.

Porén, a súa presenza é natural e decisiva:

Lexitimación Silenciosa: Ao recibir a Zelenski coas máximas honras, o Rei está enviando unha mensaxe internacional de unidade total coa axenda da OTAN, algo que un simple ministro non podería proxectar.

O "Mando Supremo" como Pantalla: Como Xefe do Reino, a súa figura serve para blindar estas decisións de calquera crítica de "partidismo". Se o Rei está alí, o sistema quere facernos crer que a decisión é unha "cuestión de Estado" incuestionable, aínda que se salte o Parlamento.

Deste xeito, a Coroa cumpre a súa función máis tradicional: servir de paraugas institucional para que o Goberno execute unha folla de ruta belicista deseñada en Washington, mentres a Xefatura do Estado se mantén a salvo de calquera reproche directo, malia ser parte fundamental da firma.

O Paradoxos do "Goberno da Paz"

"A firma do memorando: Mil millóns que saltan o control parlamentario baixo o sorriso da 'Paz Armada'." (Orixe: TVE 1)

Resulta rechamante ver como un executivo que evita o debate bélico no Congreso utiliza a retórica do pacifismo mentres asina cheques en branco para armamento pesado. O dobre raseiro é evidente:

• Opacidade Democrática: O acordo tramitouse como un "memorando de entendemento" para evitar que pasase polo voto soberano do Parlamento.

• Investimento no Conflito: Mentres as partidas para a paz son simbólicas, os 1.100 millóns van destinados a mísiles Patriot, carros Leopard e tecnoloxía de ataque punta.

Europa como "Cabeza de Turco" de Washington

"Xeopolítica de despacho: España asume o seu papel de peón estratéxico no taboleiro ianqui." (Orixe: TVE 1)

Este conflito non se pode entender sen a influencia de Estados Unidos. A estratexia ianqui parece clara: debilitar a Rusia nunha guerra de desgaste utilizando o solo ucraíno e o peto europeo. Neste taboleiro, a Unión Europea actúa como a gran cabeza de turco:

• Ruptura con Rusia: A UE cortou os seus lazos enerxéticos vitais, sacrificando a súa industria para pasar a depender do gas licuado estadounidense, moito máis custoso.

• Escudo vs. Obxectivo: Ao converterse en subministradora activa de armas que apuntan cara a Moscova, Europa deixa de ser un mediador para converterse nun obxectivo militar estratéxico nunha posible escalada.

"España renuncia a un papel de mediador real para converterse nun peón máis na estratexia de contención deseñada en Washington."

O Papel Perdido de España

Sánchez podería ter asumido un liderado diferente, un que realmente apostase polo "non á guerra" de forma coherente. España tiña a oportunidade de:

1. Impulsar unha Autonomía Estratéxica Europea que non fose un simple apéndice da OTAN.

2. Liderar unha fronte diplomática que condicionase a axuda a pasos reais cara a un alto o fogo, en lugar de alimentar un belicismo sen fin.

En definitiva, os 1.100 millóns acordados non achegan a paz; garanten que a guerra siga viva, que a industria armamentística ianqui faga negocio e que Europa siga sendo o campo de batalla dunha partida de xadrez que se xoga noutros despachos.

DOZÓN E O BURACO NEGRO DA CURUXA: O MILLÓN DE EUROS QUE NINGUÉN VE.

 1. A RADIOGRAFÍA DO MAL GASTO

Como veciños de Dozón, asistimos con estupor a un novo anuncio de gasto no edificio do Castro: 51.000 euros para unha cuberta de lousa. Esta cifra, que illada parece unha axuda necesaria, é en realidade a última peza dun puzzle de despropósitos que leva construíndose máis de trinta anos.

Dende os anos 90, este inmoble funcionou como un "contedor baleiro": un edificio que cambia de nome cada vez que aparece unha nova subvención, pero que nunca chega a ofrecer o benestar que os veciños merecen.

3. O BALANCE: MÁIS PEDRA, MENOS SERVIZOS

A realidade é desoladora. Gastouse máis dun millón de euros (case 200 millóns das antigas pesetas) no mesmo bloque de pedra. Mentres tanto:

• Os nosos maiores seguen sen unha residencia operativa no concello tras 30 anos de promesas.

• As parroquias sofren carencias en saneamento, iluminación e mantemento de pistas.

• O patrimonio do concello convértese nun "buraco negro" que só xera gastos de mantemento sen producir un só beneficio social ou económico estable.

O proxecto actual do Plan PON2030, de case medio millón de euros, non é un logro: é a confesión dun fracaso. É a proba de que todo o diñeiro gastado anteriormente non serviu para nada, e de que seguimos "maquillando" un edificio que non ten un plan de futuro real.

4. PREGUNTAS QUE MERECEN RESPOSTA

A cidadanía de Dozón ten dereito a saber:

1. Que utilidade real terá o edificio o día que rematen as obras? Seguirá pechado a maior parte do ano?

2. Canto nos custará cada mes mantelo aberto? (Luz, calefacción, persoal).

3. Por que se prioriza o tellado dun edificio baleiro fronte ás necesidades urxentes de auga e servizos básicos que teñen os veciños nas súas casas? 

📢CONCLUSIÓN

A Curuxa no Castro non é un investimento, é un monumento á mala planificación. Xa vai sendo hora de que o diñeiro público deixe de quedar no tellado dun edificio pantasma e empece a chegar ás mans da xente.

DOZÓN MERECE RESPETO E SERVIZOS, NON MÁIS OBRAS INFINITAS.

ISRAEL: O DETONADOR ANGLOSAXÓN

A retórica oficial sobre o uranio en Irán non é máis que un decorado de cartón pedra; un guión ensaiado para ocultar unha estratexia de dominio moito máis profunda. Tras a cortina de fume nuclear, a realidade deste 28 de febreiro de 2026 amósase sinistra: Israel non actúa como un Estado soberano con intereses propios, senón como o detonador estratéxico do bloque anglosaxón. É a peza mestra dun deseño de dominación global que utiliza a Tel Aviv como un portaavións terrestre inamovible, listo para incendiar a rexión cando os intereses de Washington e Londres o requiran por pura conveniencia política.

Desde esta óptica, o goberno de Netanyahu funciona como o brazo executor dunha axenda de colonialismo moderno; o seu obxectivo final non é a paz, nin a convivencia, senón a aniquilación de calquera nodo de resistencia que se negue a ser vasalo do petrodólar. Israel opera como un enclave artificial, unha cuña cravada no corazón do mundo islámico polo seu mecenas anglosaxón para fragmentar o territorio, debilitar as identidades locais e garantir o control absoluto dos recursos e as rutas enerxéticas que alimentan o Imperio.

Mentres a ONU languidece como unha organización zombi, sen pulso nin autoridade moral, este imperialismo de nova era avanza sen máscaras nin escrúpulos. O que hoxe vemos en Teherán non é unha guerra defensiva nin unha procura de seguridade; é a execución implacable dun plan para eliminar a soberanía dos pobos en favor dunha hexemonía fascista disfrazada de "valores occidentais". Non hai un conflito relixioso real, o que hai é unha esmagadora operación imperialista que non tolera disidencias no seu taboleiro de xogo e que usa a Israel como o mecanismo preciso que fai estoupar, por encarga, a estabilidade de todo o planeta.

O SISTO (DOZÓN): A TERRA ONDE SE SISTERE

Na toponimia galega, os nomes son fósiles que falan de quen fomos. Son pegadas dunha memoria que resiste ao paso dos séculos, gardando significados que a miúdo esquecemos. Porén, algúns destes nomes sofren deturpacións que, lonxe de ser simples erros, borran a súa verdadeira esencia. O caso do Sisto, en Dozón, é paradigmático: unha "X" intrusa (Sixto) teimou en converter un asentamento milenario nunha referencia eclesiástica inexistente.

O nome da terra, non do santo

A ciencia onomástica desmonta o mito con rotundidade: o nome non procede do papa Sixto II nin do mineral xisto. A proba definitiva reside na propia historia da parroquia. Antes de ser San Xoán do Sisto, o templo estivo consagrado a San Vicenzo.

Dato clave: Que o topónimo permanecese inmóbil mentres os patróns mudaban demostra que "O Sisto" xa estaba alí moito antes que a organización parroquial. É a voz da terra falando antes que o altar.

A raíz do asentamento: Sistere

A súa raíz real fúndese co latín sistere (deterse, asentarse, facerse firme). O Sisto fálanos, xa que logo, dun lugar de parada, un punto no camiño onde os viaxeiros decidiron botar raíces e construír un fogar. É a etimoloxía do acougo e da firmeza, unha palabra que describe a xeografía física e humana de Dozón.

Malia que o Nomenclátor Oficial recoñece a forma con "S", a Diocese e certas administracións persisten no erro do "X". Esta castelanización ignora non só a etimoloxía e o rigor histórico, senón tamén a loita veciñal que reclama dignidade para o seu nome.

Onde o sistere se fai dignidade

Exiximos á Igrexa que unifique criterios coa legalidade. Manter "Sixto" é rezarlle a un erro ortográfico e dar as costas á memoria dun pobo que, moito antes de ter patrón, xa tiña nome.

Defender a grafía do Sisto non é unha teima filolóxica; é un exercicio de xustiza histórica. Xa é hora de que o altar respecte o chan que o sostén. Porque antes que o rito e antes que o erro, xa estaba a palabra: a palabra da terra. Respectar a grafía do Sisto é, en definitiva, respectar a propia historia de Dozón.