PP DE LALÍN: UNHA POLÍTICA BAIXO O SPRAY

O vandalismo é o grao cero da política. Tachar a cara de quen se presenta a unhas eleccións ou manchar unha sede coas cores doutro bando é un exercicio de covardía que merece unha condena sen matices. En democracia, as ideas baten con palabras ou con votos, nunca con botes de pintura nin con insultos personais en redes sociais cara a representantes públicos como Avelino Souto. Ata aquí, a ética elemental.

Pero unha vez limpada a fachada da sede do PP en Lalín, o que queda debaixo non é pintura, é unha realidade social en carne viva.

Resulta, cando menos, curioso o diagnóstico de "urxencia" que fixo o Partido Popular. Mentres o spray rezaba claramente "VIVA VOX", a dirección do partido —dende os seus despachos en Compostela— non tardou nin unha hora en sinalar ao "independentismo galego" e ao BNG como instigadores. É un movemento de prestidixitador: mirar á esquerda para que ninguén se decate de que o lume está prendendo na súa propia bancada.

O que pasou en Lalín non é un ataque orquestrado pola esquerda radical; é o berro desesperado dun sector primario que se sente traizoado. O caldo de cultivo non o sementou o BNG nin o PSOE; sementouno o propio PP en Bruxelas e en Madrid coas súas políticas "suicidas" —como as cualifican moitas asociacións gandeiras— respecto ao acordo UE-Mercosur.

Lalín é o corazón do Deza, unha terra que vive da gandería. Que o PP europeo liderase a defensa dun tratado que abre a porta á carne de fóra mentres estrangula aos nosos produtores é un golpe que a xente do campo non esquece. O concelleiro Souto, gandeiro premiado e referente do sector, atopouse defendendo un relato que en Bruxelas dicía "si" ao Mercosur e en Lalín dicía "apoio ao campo". Esa disonancia cognitiva é a que hoxe explota en forma de insultos en redes e pintadas con siglas alleas.

Cando o PP culpa á esquerda dunha pintada que loa a Vox, está a facer ilusionismo político. Prefiren o "comodín do nacionalismo" antes que admitir que os seus propios votantes, os gandeiros que levan décadas dándolles a maioría absoluta, están empezando a ver en Vox o refuxio ante a submisión do PP ás directrices europeas.

O vandalismo é deplorable e hai que denuncialo de xeito radical. Pero a manipulación do relato tamén o é. Se o PP de Lalín quere que as súas fachadas estean limpas, o que ten que facer é limpar primeiro as súas políticas agrarias de ambigüidades. Porque mentres as organizacións agrarias estean a pé de guerra en Lugo, Coruña ou Madrid contra o Mercosur, o descontento non se vai borrar cun pouco de disolvente.

A paz social non se consegue pedindo condenas ao BNG no Parlamento; conséguese defendendo de verdade aos que enchen a nosa neveira cada día. O resto é simplemente asfalto e propaganda.

O MEIGALLO DO PATRÓN NO RURAL

As estradas galegas volven encherse de tractores e fume, pero tras o ruído da protesta agóchase unha realidade moito máis silenciosa e dramática: a derrota da conciencia de clase no noso rural. O campo galego está atrapado nunha situación retrógrada, anulado por un discurso acaparador que conseguiu que o gandeiro que non chega a fin de mes defenda os intereses de quen o asfixia. É o que poderiamos definir como o meigallo do patrón.

Este meigallo non é casual. É o triunfo dun conservadorismo que leva décadas traballando para que o labrego galego deixe de identificarse como un traballador da terra e pase a verse como un "empresario agrícola" sen empresa. O agro galego caeu nunha trampa ideolóxica que o deixou sen voz propia, nun escenario onde o pequeno produtor deixou de identificarse cos seus iguais para aparecer totalmente colonizado polas mesmas elites que o están devorando. É o triunfo dun espellismo que converte ao traballador no gardaespaldas do seu propio explotador.

O "agro-ilusionismo" das elites

En Galiza, este fenómeno mimetiza o que vemos noutras latitudes, como a estratexia de certos patronatos no Levante ou no sur. Alí, grandes corporacións axitan as masas contra a Unión Europea ou o acordo de Mercosur mentres elas mesmas posúen inmensas terras en África, producindo con custos de miseria para rebentar os prezos na orixe e despois comercializalo como propio. Aquí, o meigallo funciona de xeito semellante: a industria e certas cúpulas cooperativas burocratizadas actúan como auténticas multinacionais que usan ao gandeiro de escudo humano para protexer as súas marxes de beneficio.

O pequeno produtor, convencido de que o seu único inimigo é a normativa ambiental ou "Bruselas", acaba defendendo a desregulación que só beneficia ao xigante. É a paradoxo absoluta: o labrego pobre galego cargando coa ruína con orgullo, defendendo a fe do patrón mentres o patrón baleira as nosas aldeas e deslocaliza a produción.

Un sector sen visión alternativa

O éxito deste discurso radica na anulación de calquera alternativa. O meigallo é tan fondo que o relevo xeracional moitas veces herda a mesma mentalidade aspiracional e individualista. Prefiren o colapso individual —o "sempre se fixo así"— antes que a soberanía colectiva. Calquera proposta que fale de diversificación, de soberanía alimentaria ou de romper coa dependencia das grandes industrias é tachada de "ideolóxica" por aqueles que xa teñen o pensamento totalmente colonizado pola ideoloxía do capital.

Romper o feitizo da dependencia

Galiza non pode permitirse un agro de "patróns pobres". Esa mentalidade é a que permite que a nosa terra se converta nun mero taboleiro para intereses foráneos sen que o valor engadido quede no noso territorio. O meigallo do patrón fainos crer que somos "donos" cando só somos xestores de débedas.

Espertar deste letargo implica recoñecer que o inimigo non está en quen pide unha terra máis sa, senón en quen, desde o consello de administración, nos empuxa ao abismo mentres nos louva o "esforzo". Se o agro galego non rompe este meigallo, seguirá cargando coa súa propia cruz ata que a última luz de aldea se apague, convencidos, iso si, de que morreron defendendo un estatus que nunca foi seu.