A terra duns poucos e o silencio cómplice: o escándalo da residencia de Dozón

Hai batallas que se perden antes de empezar, pero outras nin sequera se chegan a librar porque quen debería estar no trincheiro optou por deitarse a durmir. A recente adxudicación do contrato de concesión para a redacción, construción e explotación da residencia de maiores e centro de día —un proxecto multimillonario financiado con fondos europeos NextGenerationEU— destapa unha realidade desoladora para o noso concello. Non estamos a falar só dunha obra faraónica de máis de 54 millóns de euros de valor estimado, senón dunha oportunidade histórica dilapidada pola incompetencia do goberno local e pola indolencia dunha oposición que no ámbito municipal non estivo á altura cando tocaba.

Dende o BNG temos que falar claro, asumindo tamén a autocrítica necesaria alí onde non se chegou a tempo. O alcalde, Adolfo Campos Vázquez, volveu amosar o seu talante caciquil e de costas ao pobo, tramitando todo este proceso por un procedemento negociado sen publicidade logo de que o concurso inicial quedase deserto. O resultado é un prego feito á medida da adxudicataria, Coviastec S.L., que non recolle nin unha soa cláusula de reserva de prazas para os veciños e veciñas emprazados neste municipio. Nun concello con menos de mil habitantes, construír un xeriátrico con fondos públicos que non garante o acceso aos nosos maiores é unha estafa social. Significa condenar os nosos pais e avós ao "éxodo forzoso" cara a outras comarcas mentres o centro se enche de xente de fóra, deixando aos nosos maiores —maioritariamente con pensións agrarias de miséria— sen posibilidade ningunha de pagar tarifas que acadan os 2.400 euros mensuais.

Cómpre ser xustos e recoñecer que a organización nacionalista si deu a cara alí onde tivo marxe de actuación; a nosa deputada no Parlamento galego levou o asunto á Cámara, rexistrando iniciativas e denunciando as políticas caciquis do Partido Popular que afogan o rural. Mais ese traballo na Bretema autonómica chocou de cheo contra a realidade local e a falta dun contrapeso axeitado no concello. A corporación municipal quedou nunha absoluta deixadez: nin se alertou a veciñanza cando había marxe real para corrixir o rumbo, nin se presentaron alegacións a tempo, nin se fiscalizaron uns pregos que deixan indefensa a nosa xente. Mentres un veciño tivo que acudir en solitario a reclamar á Valedora do Pobo —atopándose co muro do silencio e a desatención das administracións—, a representación local optou pola pasividade.

Esta non é a política pola que loitamos os nacionalistas. O BNG naceu para estar coa xente, para defender o rural das garras da especulación e do abandono institucional. A denuncia no Parlamento demostra o noso compromiso, pero no ámbito local non podemos permitirlle a ninguén mirar para outro lado. É hora de esixir responsabilidades, de deixar os personalismos na casa e de recuperar un nacionalismo útil que estea na rúa e nas institucións defendendo cada dereito que nos queren roubar. Dozón non se pode vender ao mellor postor.

PP DE LALÍN: UNHA POLÍTICA BAIXO O SPRAY

O vandalismo é o grao cero da política. Tachar a cara de quen se presenta a unhas eleccións ou manchar unha sede coas cores doutro bando é un exercicio de covardía que merece unha condena sen matices. En democracia, as ideas baten con palabras ou con votos, nunca con botes de pintura nin con insultos personais en redes sociais cara a representantes públicos como Avelino Souto. Ata aquí, a ética elemental.

Pero unha vez limpada a fachada da sede do PP en Lalín, o que queda debaixo non é pintura, é unha realidade social en carne viva.

Resulta, cando menos, curioso o diagnóstico de "urxencia" que fixo o Partido Popular. Mentres o spray rezaba claramente "VIVA VOX", a dirección do partido —dende os seus despachos en Compostela— non tardou nin unha hora en sinalar ao "independentismo galego" e ao BNG como instigadores. É un movemento de prestidixitador: mirar á esquerda para que ninguén se decate de que o lume está prendendo na súa propia bancada.

O que pasou en Lalín non é un ataque orquestrado pola esquerda radical; é o berro desesperado dun sector primario que se sente traizoado. O caldo de cultivo non o sementou o BNG nin o PSOE; sementouno o propio PP en Bruxelas e en Madrid coas súas políticas "suicidas" —como as cualifican moitas asociacións gandeiras— respecto ao acordo UE-Mercosur.

Lalín é o corazón do Deza, unha terra que vive da gandería. Que o PP europeo liderase a defensa dun tratado que abre a porta á carne de fóra mentres estrangula aos nosos produtores é un golpe que a xente do campo non esquece. O concelleiro Souto, gandeiro premiado e referente do sector, atopouse defendendo un relato que en Bruxelas dicía "si" ao Mercosur e en Lalín dicía "apoio ao campo". Esa disonancia cognitiva é a que hoxe explota en forma de insultos en redes e pintadas con siglas alleas.

Cando o PP culpa á esquerda dunha pintada que loa a Vox, está a facer ilusionismo político. Prefiren o "comodín do nacionalismo" antes que admitir que os seus propios votantes, os gandeiros que levan décadas dándolles a maioría absoluta, están empezando a ver en Vox o refuxio ante a submisión do PP ás directrices europeas.

O vandalismo é deplorable e hai que denuncialo de xeito radical. Pero a manipulación do relato tamén o é. Se o PP de Lalín quere que as súas fachadas estean limpas, o que ten que facer é limpar primeiro as súas políticas agrarias de ambigüidades. Porque mentres as organizacións agrarias estean a pé de guerra en Lugo, Coruña ou Madrid contra o Mercosur, o descontento non se vai borrar cun pouco de disolvente.

A paz social non se consegue pedindo condenas ao BNG no Parlamento; conséguese defendendo de verdade aos que enchen a nosa neveira cada día. O resto é simplemente asfalto e propaganda.