GALIZA: FONTE DE ENERXÍA SECUESTRADA

Camiñar polos nosos montes ou observar os nosos ríos é asistir a un paradoxo económico sen precedentes. Galiza exporta máis do 35% da enerxía que produce; somos unha potencia eléctrica que abastece ao resto do Estado mentres as nosas familias e empresas pagan o recibo da luz como se vivisen nun deserto enerxético. A reivindicación dunha tarifa eléctrica galega non é unha cuestión de agravio comparativo, senón de xustiza distributiva: temos o dereito a que o excedente que xera o noso territorio reverta en prezos nulos ou residuais para os que aquí vivimos.

A herdanza do noso enxeño: Os Muíños do Picón e do Folón no Rosal son a proba histórica dunha Galiza que sempre soubo transformar a forza da natureza en progreso.

A viabilidade de non pagar a luz na Galiza non depende dunha "subvención" política, senón de aplicar con rigor a normativa de compensación por externalidades. O proceder técnico é claro: Galiza debe ser tratada como unha Comunidade de Enerxía de Proximidade. Ao abeiro da Directiva (UE) 2019/944, que ampara o dereito a compartir enerxía renovable sen peaxes abusivas, poderíase establecer un modelo onde a enerxía xerada a menos de "milla cero" fose de balde para o consumidor local. Se a produción se fai no noso solo, soportando o impacto paisaxístico e ambiental que outros non queren, o custo de transporte debería ser inexistente.

O vento que sopra sobre os nosos campos: a clave para unha soberanía enerxética real que elimine os custos de transporte para a nosa industria e fogares. Livermore, California

Para chegar a este escenario de factura cero, o camiño non é pedir permiso ao mercado marxinalista madrileño, senón executar un Netting Territorial. Isto consiste en utilizar o beneficio económico da electricidade que Galiza envía fóra para compensar o custo da que consumimos dentro. Xuridicamente, o RD 244/2019 de Autoconsumo e as competencias exclusivas en materia de industria do noso Estatuto permiten lexislar para que a "peaxe de xeración" quede na casa. No momento en que entendamos a nosa rede como unha unidade de balance propio, o custo da enerxía para o cidadán galego podería reducirse a niveis simbólicos, transformando a nosa riqueza natural nun dividendo social directo.

A forza imparable do río Umia en Moraña: recursos que nacen na nosa terra e cuxo beneficio económico debe quedar en quen sostén o territorio.

A aplicación do Netting Territorial suporía un auténtico rexurdimento para a industria electrointensiva galega, liberando a sectores estratéxicos como o do aluminio, o cemento ou as ferroaleacións da tiranía do gas internacional. Ao reducir os custos enerxéticos á metade, estas empresas poderían blindar miles de empregos e reinvestir ese capital en modernización e I+D+i. Este escenario situaría a Galiza como o destino máis competitivo de Europa para o despregue do hidróxeno verde, unha industria que hoxe só é viable onde a electricidade é abundante e económica.

Simbiose no Xistral: Galiza produce excedentes baixo os pés do noso gando; o vento de Lugo debe ser o motor económico de quen vive e traballa a terra.

No sector primario e agroalimentario, a eliminación das peaxes de transporte por proximidade transformaría a cadea de valor. As conserveiras, as plantas de conxelación de peixe e as centrais lácteas, que soportan custos fixos altísimos de refrixeración, gañarían unha marxe de beneficio inédita. Esta vantaxe permitiría ás nosas cooperativas competir nos mercados globais con prezos imbatibles, garantindo que o valor engadido dos nosos produtos quede nas mans dos produtores locais e non nas facturas das eléctricas.

Tecnoloxía ao servizo do país: Redes de distribución intelixentes para liderar a transición cara a unha tarifa eléctrica galega, propia e xusta.

Cara ao futuro, esta tarifa soberana convertería a Galiza no "Hub de Datos" do Atlántico. A combinación do noso clima oceánico —ideal para o arrefriado natural— cunha enerxía de balde baseada no excedente propio, sería o reclamo definitivo para os grandes centros de datos de xigantes tecnolóxicos. Esta proxección non só atraería infraestruturas de fibra óptica de última xeración, senón que xeraría un ecosistema de emprego de alta cualificación que hoxe se ve obrigado a emigrar a outras latitudes.

O benestar como prioridade: Unha factura da luz xusta é, na práctica, un salario indirecto que devolve a calor e a dignidade a cada lareira e fogar galego. Casa Perfeuto María en Outes (A Coruña)

Finalmente, a nivel doméstico, o aforro na factura da luz actuaría como un potente salario indirecto para as familias galegas. Ao liberar esa renda dispoñible, inxectaríanse centos de millóns de euros cada ano directamente no consumo interno, dinamizando o comercio local, a hostalería e os servizos de proximidade. En esencia, o Netting Territorial funciona como un plan de estímulo económico permanente e circular, financiado pola propia riqueza natural que xa emana dos nosos montes e ríos.

O ESPELLISMO DO "GANDEIRO GALEGO": CANDO A PROPAGANDA CHOCA COA REALIDADE DE BRUXELAS

A recente peza de comunicación política lanzada polo PP de Galicia, protagonizada entre vacas e banzos, é un exercicio maxistral de comunicación afectiva, pero un exemplo preocupante de incoherencia política. Na escea, prométesenos que o Partido Popular é o único escudo fronte ao Acordo de Mercosur. Porén, cando rascamos a pintura emocional do buzo e o establo, e contrastámola coas recentes declaracións da secretaria xeral do PPdeG, Paula Prado, acusando de "traizón" á oposición, o que queda é un relato que non resiste unha análise mínima da realidade europea.

O primeiro que cómpre cuestionar é a figura do "bombeiro pirómano". O vídeo presenta o acordo con Mercosur como unha ameaza externa, case meteorolóxica, contra a que o PP nos protexe. Esquece mencionar que a Comisión Europea, presidida por Ursula von der Leyen (do Partido Popular Europeo), é a principal impulsora deste tratado. Mentres en Galicia se gravan vídeos apelando ao sentimento rural, en Bruxelas o grupo político do PP traballa para abrir as portas á carne suramericana a cambio de facilitar a exportación de coches e maquinaria pesada. Non se pode ser o escudo e a espada ao mesmo tempo.

En segundo lugar, o vídeo fíao todo ás chamadas "salvagardas". Presentalas como unha solución é, na práctica, unha estafa técnica. Unha salvagarda é un mecanismo burocrático que só se activa cando o dano ao sector xa é "grave e irreparable". Para unha explotación familiar galega, que sobrevive con marxes de beneficio asfixiantes, agardar a que os técnicos de Bruxelas certifiquen que o mercado colapsou non é protección: é unha acta de defunción. As salvagardas non evitan que o prezo da carne caia hoxe; como moito, prometen estudar o problema cando o gandeiro xa botou o peche.

O mesmo ocorre coas "cláusulas espello". Esixir que os produtores de Brasil ou Arxentina cumpran as mesmas esixencias ambientais e de benestar animal que os galegos soa ben nun mitin, pero é unha quimera sen inspectores reais sobre o terreo. Sen controis rigorosos nas fronteiras, a carne de Mercosur seguirá competindo en custos de produción que son imposibles de acadar en Galicia sen destruír o noso modelo social.

Por último, o uso do "espantallo" do ecoloxismo radical ou o ataque a partidos da oposición non é máis ca unha cortina de fume. É a táctica de desviar a atención para que o gandeiro non mire cara a quen realmente asina os tratados nos despachos. O inimigo do rural galego non é unha etiqueta política local; é un modelo de globalización salvaxe que trata o noso alimento como unha simple moeda de cambio.

A gandería galega merece respecto e, sobre todo, verdade. A comunicación política debería servir para explicar por que se sacrifican sectores estratéxicos no altar do libre comercio, e non para construír espellismos que buscan o voto hoxe a costa da ruína do sector mañá. Menos vídeos de deseño e máis firmeza real en Bruxelas: esa sería a única salvagarda en que poderiamos crer.