DOZÓN 2036: O DESPERTAR DUN POBO QUE SE NEGA A DESAPARECER

Como veciño e militante do BNG, négome a aceptar que o destino de Dozón sexa converterse nun deserto de granito. O noso concello non está condenado; está mal xestionado. Temos o territorio, a situación estratéxica e a xente, pero fáltanos un proxecto que poña a vida e a riqueza social por diante do cemento e as fotos de inauguración.

Dozón debe deixar de ser un "concello-escaparate" para transformarse nun concello-fogar. Aquí presento a folla de ruta para que a vindeira década sexa a do noso rexurdimento poboacional e social:

O Saneamento Integral: A verdadeira base do rural

Ninguén se engane: sen sumidoiros e depuración nas parroquias, as aldeas morren por moito que brille a praza do Castro.

• Prioridade técnica sobre a estética: Propoñemos unha moratoria en obras ornamentais ata que o 100% das vivendas de Saa, O Sisto, Sanguiñedo ou Vilarello teñan servizos básicos.

• Habitabilidade e licenzas: Sen saneamento non hai licenza de primeira ocupación nin posibilidade de atraer novas familias. O saneamento é a primeira pedra para que a mocidade volva quedar aquí. Como pretenden que a xente rehabilite casas se o Concello non garante o mínimo esixible?

A Residencia como Baluarte de Arraigo Social

A xestión actual da residencia é un exemplo de como se lle pode virar as costas á propia xente.

• O "Pacto de Dozón": Esiximos a firma dun convenio de colaboración social que reserve, como mínimo, un 40% de prazas con prioridade absoluta para veciños empadroados.

• Xustiza para os nosos maiores: Imos permitir que os nosos maiores sexan expulsados a Lalín ou Ourense mentres a residencia do seu pobo se enche con xente de fóra por puro interese comercial? Envellecer en Dozón debe ser un dereito, non un luxo.

Soberanía Enerxética: Máis alá do "autoconsumo" do alcalde

Ata agora vimos un modelo pouco eficaz: catro placas solares para que o Concello aforre na súa factura mentres o veciño segue pagando o mesmo. Iso non é soberanía.

• Comunidade Enerxética Local (CEL): A nosa proposta é que o Concello actúe como promotor dunha cooperativa veciñal. Os tellados públicos deben xerar enerxía para que a electricidade barata se reparta entre as casas e explotacións nun radio de 2 quilómetros.

• Baixar o recibo dende a aldea: Se un gandeiro reduce o seu custo enerxético un 40%, a súa explotación é viable. Queremos converter a Dozón nunha "illa enerxética" onde a riqueza do noso sol quede no peto dos veciños e non nos balances de Naturgy ou Iberdrola.

O Monte e o Sector Primario: Unha despensa de vida e diversidade

Temos o privilexio de non ter a praga do eucalipto. É o momento de converter o noso territorio nun motor económico multifuncional onde a terra produza máis que silvas.

• Plan de Gandería Extensiva e Rexenerativa: O Concello debe mediar para recuperar terras abandonadas e poñelas a disposición de novos proxectos. Non falamos só de vacún de leite ou carne; Dozón ten potencial para o gando ovino e cabrún, esencial para o control da biomasa e a prevención de incendios.

• Diversificación de Cultivos e Apicultura: Debemos fomentar o uso das nosas terras para cultivos de horta de montaña, froitos vermellos e castaña de calidade. Así mesmo, a apicultura debe ser protexida e impulsada como unha actividade que non só xera ingresos, senón que mantén a biodiversidade das nosas parroquias.

• Transformación e Ciclo Curto: O Concello debe facilitar espazos (obradoiros compartidos) para que o leite, a carne, o mel ou os derivados do bosque se envasen e transformen aquí. Queremos que o valor engadido quede en Dozón. Van seguir permitindo que o noso maior activo sexa un polvorete por pura desidia en lugar dunha fonte de emprego verde?

• Aproveitamento Forestal Sustentable: Promover a plantación e coidado de frondosas caducifolias (carballos, castiñeiros) que dean valor á madeira a longo prazo e garantan un monte resiliente e produtivo.

Vivenda e Rehabilitación: Abrir as casas pechadas

Dozón ten casas que se caen mentres hai xente buscando fogar.

• Bolsa Municipal de Vivenda: O Concello debe ofrecer garantías de cobro aos propietarios e bonificacións fiscais do 95% a quen rehabilite nas aldeas.

• Transporte á demanda: Para que a vida na aldea funcione, necesitamos un sistema que conecte cada parroquia cos servizos básicos de xeito eficiente e moderno.

Unha chamada á militancia e á veciñanza

Este proxecto non vai saír de representantes que actúan como "mobles" no salón de plenos nin dun goberno que só pensa no granito. O 2036 está á volta da esquina e a pregunta é clara: Queremos ser un recordo nun mapa ou un concello vivo con nenos nas aldeas e maiores ben atendidos?

Como militante do BNG, teño claro que a alternativa existe e constrúese na rúa, nas feiras e en cada parroquia. É hora de espertar Dozón. Polas nosas raíces e polo noso futuro. Dozón merece dignidade.

GALIZA: FONTE DE ENERXÍA SECUESTRADA

Camiñar polos nosos montes ou observar os nosos ríos é asistir a un paradoxo económico sen precedentes. Galiza exporta máis do 35% da enerxía que produce; somos unha potencia eléctrica que abastece ao resto do Estado mentres as nosas familias e empresas pagan o recibo da luz como se vivisen nun deserto enerxético. A reivindicación dunha tarifa eléctrica galega non é unha cuestión de agravio comparativo, senón de xustiza distributiva: temos o dereito a que o excedente que xera o noso territorio reverta en prezos nulos ou residuais para os que aquí vivimos.

A herdanza do noso enxeño: Os Muíños do Picón e do Folón no Rosal son a proba histórica dunha Galiza que sempre soubo transformar a forza da natureza en progreso.

A viabilidade de non pagar a luz na Galiza non depende dunha "subvención" política, senón de aplicar con rigor a normativa de compensación por externalidades. O proceder técnico é claro: Galiza debe ser tratada como unha Comunidade de Enerxía de Proximidade. Ao abeiro da Directiva (UE) 2019/944, que ampara o dereito a compartir enerxía renovable sen peaxes abusivas, poderíase establecer un modelo onde a enerxía xerada a menos de "milla cero" fose de balde para o consumidor local. Se a produción se fai no noso solo, soportando o impacto paisaxístico e ambiental que outros non queren, o custo de transporte debería ser inexistente.

O vento que sopra sobre os nosos campos: a clave para unha soberanía enerxética real que elimine os custos de transporte para a nosa industria e fogares. Livermore, California

Para chegar a este escenario de factura cero, o camiño non é pedir permiso ao mercado marxinalista madrileño, senón executar un Netting Territorial. Isto consiste en utilizar o beneficio económico da electricidade que Galiza envía fóra para compensar o custo da que consumimos dentro. Xuridicamente, o RD 244/2019 de Autoconsumo e as competencias exclusivas en materia de industria do noso Estatuto permiten lexislar para que a "peaxe de xeración" quede na casa. No momento en que entendamos a nosa rede como unha unidade de balance propio, o custo da enerxía para o cidadán galego podería reducirse a niveis simbólicos, transformando a nosa riqueza natural nun dividendo social directo.

A forza imparable do río Umia en Moraña: recursos que nacen na nosa terra e cuxo beneficio económico debe quedar en quen sostén o territorio.

A aplicación do Netting Territorial suporía un auténtico rexurdimento para a industria electrointensiva galega, liberando a sectores estratéxicos como o do aluminio, o cemento ou as ferroaleacións da tiranía do gas internacional. Ao reducir os custos enerxéticos á metade, estas empresas poderían blindar miles de empregos e reinvestir ese capital en modernización e I+D+i. Este escenario situaría a Galiza como o destino máis competitivo de Europa para o despregue do hidróxeno verde, unha industria que hoxe só é viable onde a electricidade é abundante e económica.

Simbiose no Xistral: Galiza produce excedentes baixo os pés do noso gando; o vento de Lugo debe ser o motor económico de quen vive e traballa a terra.

No sector primario e agroalimentario, a eliminación das peaxes de transporte por proximidade transformaría a cadea de valor. As conserveiras, as plantas de conxelación de peixe e as centrais lácteas, que soportan custos fixos altísimos de refrixeración, gañarían unha marxe de beneficio inédita. Esta vantaxe permitiría ás nosas cooperativas competir nos mercados globais con prezos imbatibles, garantindo que o valor engadido dos nosos produtos quede nas mans dos produtores locais e non nas facturas das eléctricas.

Tecnoloxía ao servizo do país: Redes de distribución intelixentes para liderar a transición cara a unha tarifa eléctrica galega, propia e xusta.

Cara ao futuro, esta tarifa soberana convertería a Galiza no "Hub de Datos" do Atlántico. A combinación do noso clima oceánico —ideal para o arrefriado natural— cunha enerxía de balde baseada no excedente propio, sería o reclamo definitivo para os grandes centros de datos de xigantes tecnolóxicos. Esta proxección non só atraería infraestruturas de fibra óptica de última xeración, senón que xeraría un ecosistema de emprego de alta cualificación que hoxe se ve obrigado a emigrar a outras latitudes.

O benestar como prioridade: Unha factura da luz xusta é, na práctica, un salario indirecto que devolve a calor e a dignidade a cada lareira e fogar galego. Casa Perfeuto María en Outes (A Coruña)

Finalmente, a nivel doméstico, o aforro na factura da luz actuaría como un potente salario indirecto para as familias galegas. Ao liberar esa renda dispoñible, inxectaríanse centos de millóns de euros cada ano directamente no consumo interno, dinamizando o comercio local, a hostalería e os servizos de proximidade. En esencia, o Netting Territorial funciona como un plan de estímulo económico permanente e circular, financiado pola propia riqueza natural que xa emana dos nosos montes e ríos.