Meses de obras, unha cesión de boa fe e un monte desprotexido: o fracaso do punto de auga de Sanguiñedo

Falar de prevención de incendios forestais en Galiza non debería ser un exercizo de retórica política nin de inauguracións cosméticas. No noso rural, especialmente en concellos de complexa orografía e gran masa forestal como Dozón, a supervivencia e a protección do territorio dependen historicamente do traballo abnegado, constante e silencioso dos veciños e dos comuneiros. Con todo, a realidade amosa unha fonda desconexión entre os despachos oficiais e as necesidades reais do terreo, convertendo investimentos públicos en monumentos á ineficacia e á desatención.

Un exemplo sangrante desta desidia estase a vivir no núcleo de Sanguiñedo, onde a Xunta de Galicia, a través da Consellería do Medio Rural, puxo aos comuneiros ante a disxuntiva de asumir un custoso mantemento ou ceder a infraestrutura. Ante esa obriga de responsabilidade que se lles cargaba aos veciños, estes optaron de xeito voluntario pola cesión, coa absoluta confianza de que a administración e a súa empresa adxudicataria executarían unha verdadeira modernización dun punto de auga tradicional que xa operaba na zona.

Con todo, o que prometía ser unha mellora estrutural converteuse nun calvario que leva meses executándose de maneira interminable, deixando unha mostra bochornosa de ineficacia técnica sobre o terreo.

Unha obra eterna e un caudal testemuñal

Meses e meses de traballos e movementos de terras deron como resultado unha infraestrutura que é un auténtico insulto ao sentido común. Tras este longo proceso de obras, o pozo perdeu a súa capacidade de recarga natural. Hoxe en día, a achega de auga é meramente testemuñal —un fío ridículo no que "entra un case nada"—, o que invalida por completo o propósito dun punto de auga de emerxencia.

Como se pode comprobar visualmente, o depósito é incapaz de coller volume por si mesmo, obrigando aos servizos de extinción a depender de manobras artificiais e desesperadas, enchéndoo penosamente a base de mangueras e motobombas desprazadas dende fóra. Nunha situación real de incendio forestal, un punto que non se nutre do propio acuífero e que require de asistencia externa permanente é un perigo público e unha tomadura de pelo para a seguridade veciñal.

A traizón á boa fe dos comuneiros

Este caso pon enriba da mesa a indefensión coa que se atopan os veciños cando ceden ante as demandas da administración. Os comuneiros de Sanguiñedo actuaron con responsabilidade, cedendo o uso e a xestión de boa fe para facilitar unha mellora que levaba o respaldo autonómico. Non cederon os seus terreos para que a Xunta e as súas adxudicatarias deixasen o monte nunha situación de maior vulnerabilidade que antes de comezar.

A administración impuxo a carga do mantemento abocando á cesión, para despois ofrecer unha actuación que arrastra meses de execución defectuosa e inútil. Entregar un punto de auga inservible mentres se marean os prazos é a demostración flagrante de como se xestiona o rural dende os despachos: de costas aos veciños, sen fiscalizar o traballo das construtoras e ignorando o coñecemento milenario que os comuneiros teñen do seu propio territorio.

Exixir responsabilidades ante a desprotección

O monte galego non se defende con campañas publicitarias en temporada de alto risco nin con obras interminables que quedan a medias. O monte deféndese con infraestruturas que funcionen dende o primeiro día.

Os comuneiros de Sanguiñedo cooperaron e cumpriron coa súa parte, pero a resposta recibida é inaceptábel. É de urxencia absoluta que a Consellería do Medio Rural deixe de mirar para outro lado, faga cumprir as garantías á empresa adxudicataria e corrixa dunha vez por todas esta farsa técnica. Se a Xunta acepta a cesión para despois deixar o monte á intemperie e sen auga, o que está facendo non é previr os incendios, senón poñer en risco o noso futuro e a nosa seguridade.

Abandono rural en Dozón: O gozo do postureo fronte á realidade asfixiante das nosas aldeas

Dozón é un municipio de forte tradición gandeira e agrícola, onde o rural non é unha mera paisaxe de postal, senón un motor económico vivo e un medio de vida diario. Con todo, quen habitamos e traballamos nas súas aldeas atopámonos cunha realidade tan frustrante como alarmante: o goberno municipal do PP leva arrastrando dende o comezo do seu mandato unha absoluta desatención cara aos camiños rurais, arterias esenciais para o tránsito cara ás parcelas, leiras e prados.

Unha realidade insostible nos camiños rurais

A pesar das reiteradas demandas presentadas polo BNG en Dozón e dos innumerables escritos veciñais rexistrados solicitando labores urxentes de desbroce e limpeza, a resposta do executivo local con Adolfo Campos brilla pola súa ausencia. Os accesos aos núcleos de poboación están a sufrir un proceso de peche vexetal acelerado. Silvas, toxos e árbores caídas invaden a plataforma dos camiños, dificultando seriamente a circulación de maquinaria agrícola de gran tonelaxe —como remolques, cisternas ou tractores— imprescindible para a carga gandeira e o traballo diario das explotacións.

Estado actual dun dos camiños rurais de Dozón: intransitable, invadido pola maleza e con obstáculos caídos sen limpeza nin mantemento municipal (05/09/2026).

Postureo institucional fronte á utilidade pública

A indignación veciñal medra cando se contrasta esta desidia absoluta nas aldeas coa estratexia de propaganda e fachada que practica o alcalde Aldolfo Campos. Nestes mesmos días, mentres os camiños das parroquias continúan intransitables e colapsados pola vexetación, o goberno local desprega un operativo de desbroces manuais con varios operarios a pé de rúa xusto no polígono industrial, na marxe da estrada nacional N-525.

Non se trata dunha labor de interese xeral para os veciños que cada día se xogan o tipo e o tempo nas pistas agrícolas; trátase dunha clara operación de "postureo" político. Prefírese destinar recursos e esforzos a lavar a imaxe turística e visual alí onde se ve dende o coche oficial ou dende a principal vía de comunicación, mentres se lle dá as costas descaradamente ás necesidades reais e rutineiras da xente do rural.

"Non ten vergoña, dalles igual. Mentres os veciños e gandeiros sofren para acceder ás súas fincas por camiños convertidos en selvas intransitables, o goberno municipal só busca a foto rápida e o lucimento estéril á beira da N-525."

Exixencia de rectificación e servizos reais

A situación actual demostra unha carencia total de empatía e de modelo de xestión municipal. A veciñanza de Dozón e os profesionais do sector gandeiro non poden seguir soportando este agravio comparativo. O mantemento e limpeza das vías de comunicación rural non son un capricho nin un favor que se fai en época electoral: son unha obriga legal e básica dun concello que di apostar polo seu territorio.

Dende este espazo exiximos ao alcalde e ao seu equipo de goberno que deixen o paripé, que abandonen o postureo do polígono da N-525 e que movan de inmediato os medios mecánicos e humanos cara ás aldeas e camiños rurais onde realmente fai falta traballar. Dozón necesita menos fachada e moita máis xestión útil.

Artigo de opinión elaborado para a divulgación pública e a defensa do rural galego. Documentado sobre a situación das infraestruturas locais en Dozón.

O LUME NON ENTENDE DE ORZAMENTOS

A resolución das axudas para a prevención de incendios forestais (MR651A) publicada no DOG n° 31 é a acta dun fracaso institucional. Baixo a fría linguaxe administrativa do "esgotamento de crédito", a Consellería do Medio Rural admite que deixa sen protección a decenas de montes veciñais. O sistema de concorrencia competitiva trata a seguridade pública como un concurso de méritos: se non tes puntos abondo, o teu monte queda fóra.

Pero o lume non sabe de baremos. Unha rozadura non executada por falta de fondos nunha parroquia é o combustible que alimentará o incendio na lindeira que si tivo axuda. Esta política crea un mapa de "parches", un territorio fracturado onde a prevención é un privilexio e non un dereito. Mentres se destinan millóns á extinción espectacular —avións e videovixiancia en pleno agosto—, escatímase no mantemento invernal, que é onde realmente se gaña a batalla.

Denegar proxectos técnicos válidos simplemente porque "acabaron os cartos" é unha falta de respecto ao esforzo das comunidades rurais e un exercicio de cinismo político. Estamos financiando as lapas do futuro. A prevención debe ser unha estratexia integral e non un sorteo burocrático. Se Galiza quere deixar de arder, a protección do monte non pode depender de se sobra ou non algo de diñeiro nun caixón de San Caetano. Xogan co lume, e sairemos queimados.