Meses de obras, unha cesión de boa fe e un monte desprotexido: o fracaso do punto de auga de Sanguiñedo

Falar de prevención de incendios forestais en Galiza non debería ser un exercicio de retórica política nin de inauguracións cosméticas. No noso rural, especialmente en concellos de complexa orografía e gran masa forestal como Dozón, a supervivencia e a protección do territorio dependen historicamente do traballo abnegado, constante e silencioso dos veciños e dos comuneiros. Con todo, a realidade amosa unha fonda desconexión entre os despachos oficiais e as necesidades reais do terreo, convertendo investimentos públicos en monumentos á ineficacia e á desatención.

Un exemplo sangrante desta desidia estase a vivir no núcleo de Sanguiñedo, onde a Xunta de Galicia, a través da Consellería do Medio Rural, puxo aos comuneiros ante a disxuntiva de asumir un custoso mantemento ou ceder a infraestrutura. Ante esa obriga de responsabilidade que se lles cargaba aos veciños, estes optaron de xeito voluntario pola cesión, coa absoluta confianza de que a administración e a súa empresa adxudicataria executarían unha verdadeira modernización dun punto de auga tradicional que xa operaba na zona.

Con todo, o que prometía ser unha mellora estrutural converteuse nun calvario que leva meses executándose de maneira interminable, deixando unha mostra bochornosa de ineficacia técnica sobre o terreo.

Unha obra eterna e un caudal testemuñal

Meses e meses de traballos e movementos de terras deron como resultado unha infraestrutura que é un auténtico insulto ao sentido común. Tras este longo proceso de obras, o pozo perdeu a súa capacidade de recarga natural. Hoxe en día, a achega de auga é meramente testemuñal —un fío ridículo no que "entra un case nada"—, o que invalida por completo o propósito dun punto de auga de emerxencia.

Como se pode comprobar visualmente, o depósito é incapaz de coller volume por si mesmo, obrigando aos servizos de extinción a depender de manobras artificiais e desesperadas, enchéndoo penosamente a base de mangueras e motobombas desprazadas dende fóra. Nunha situación real de incendio forestal, un punto que non se nutre do propio acuífero e que require de asistencia externa permanente é un perigo público e unha tomadura de pelo para a seguridade veciñal.

A traizón á boa fe dos comuneiros

Este caso pon enriba da mesa a indefensión coa que se atopan os veciños cando ceden ante as demandas da administración. Os comuneiros de Sanguiñedo actuaron con responsabilidade, cedendo o uso e a xestión de boa fe para facilitar unha mellora que levaba o respaldo autonómico. Non cederon os seus terreos para que a Xunta e as súas adxudicatarias deixasen o monte nunha situación de maior vulnerabilidade que antes de comezar.

A administración impuxo a carga do mantemento abocando á cesión, para despois ofrecer unha actuación que arrastra meses de execución defectuosa e inútil. Entregar un punto de auga inservible mentres se marean os prazos é a demostración flagrante de como se xestiona o rural dende os despachos: de costas aos veciños, sen fiscalizar o traballo das construtoras e ignorando o coñecemento milenario que os comuneiros teñen do seu propio territorio.

Exixir responsabilidades ante a desprotección

O monte galego non se defende con campañas publicitarias en temporada de alto risco nin con obras interminables que quedan a medias. O monte deféndese con infraestruturas que funcionen dende o primeiro día.

Os comuneiros de Sanguiñedo cooperaron e cumpriron coa súa parte, pero a resposta recibida é inaceptábel. É de urxencia absoluta que a Consellería do Medio Rural deixe de mirar para outro lado, faga cumprir as garantías á empresa adxudicataria e corrixa dunha vez por todas esta farsa técnica. Se a Xunta acepta a cesión para despois deixar o monte á intemperie e sen auga, o que está facendo non é previr os incendios, senón poñer en risco o noso futuro e a nosa seguridade.