ISRAEL: O DETONADOR ANGLOSAXÓN

A retórica oficial sobre o uranio en Irán non é máis que un decorado de cartón pedra; un guión ensaiado para ocultar unha estratexia de dominio moito máis profunda. Tras a cortina de fume nuclear, a realidade deste 28 de febreiro de 2026 amósase sinistra: Israel non actúa como un Estado soberano con intereses propios, senón como o detonador estratéxico do bloque anglosaxón. É a peza mestra dun deseño de dominación global que utiliza a Tel Aviv como un portaavións terrestre inamovible, listo para incendiar a rexión cando os intereses de Washington e Londres o requiran por pura conveniencia política.

Desde esta óptica, o goberno de Netanyahu funciona como o brazo executor dunha axenda de colonialismo moderno; o seu obxectivo final non é a paz, nin a convivencia, senón a aniquilación de calquera nodo de resistencia que se negue a ser vasalo do petrodólar. Israel opera como un enclave artificial, unha cuña cravada no corazón do mundo islámico polo seu mecenas anglosaxón para fragmentar o territorio, debilitar as identidades locais e garantir o control absoluto dos recursos e as rutas enerxéticas que alimentan o Imperio.

Mentres a ONU languidece como unha organización zombi, sen pulso nin autoridade moral, este imperialismo de nova era avanza sen máscaras nin escrúpulos. O que hoxe vemos en Teherán non é unha guerra defensiva nin unha procura de seguridade; é a execución implacable dun plan para eliminar a soberanía dos pobos en favor dunha hexemonía fascista disfrazada de "valores occidentais". Non hai un conflito relixioso real, o que hai é unha esmagadora operación imperialista que non tolera disidencias no seu taboleiro de xogo e que usa a Israel como o mecanismo preciso que fai estoupar, por encarga, a estabilidade de todo o planeta.

O SISTO (DOZÓN): A TERRA ONDE SE SISTERE

Na toponimia galega, os nomes son fósiles que falan de quen fomos. Son pegadas dunha memoria que resiste ao paso dos séculos, gardando significados que a miúdo esquecemos. Porén, algúns destes nomes sofren deturpacións que, lonxe de ser simples erros, borran a súa verdadeira esencia. O caso do Sisto, en Dozón, é paradigmático: unha "X" intrusa (Sixto) teimou en converter un asentamento milenario nunha referencia eclesiástica inexistente.

O nome da terra, non do santo

A ciencia onomástica desmonta o mito con rotundidade: o nome non procede do papa Sixto II nin do mineral xisto. A proba definitiva reside na propia historia da parroquia. Antes de ser San Xoán do Sisto, o templo estivo consagrado a San Vicenzo.

Dato clave: Que o topónimo permanecese inmóbil mentres os patróns mudaban demostra que "O Sisto" xa estaba alí moito antes que a organización parroquial. É a voz da terra falando antes que o altar.

A raíz do asentamento: Sistere

A súa raíz real fúndese co latín sistere (deterse, asentarse, facerse firme). O Sisto fálanos, xa que logo, dun lugar de parada, un punto no camiño onde os viaxeiros decidiron botar raíces e construír un fogar. É a etimoloxía do acougo e da firmeza, unha palabra que describe a xeografía física e humana de Dozón.

Malia que o Nomenclátor Oficial recoñece a forma con "S", a Diocese e certas administracións persisten no erro do "X". Esta castelanización ignora non só a etimoloxía e o rigor histórico, senón tamén a loita veciñal que reclama dignidade para o seu nome.

Onde o sistere se fai dignidade

Exiximos á Igrexa que unifique criterios coa legalidade. Manter "Sixto" é rezarlle a un erro ortográfico e dar as costas á memoria dun pobo que, moito antes de ter patrón, xa tiña nome.

Defender a grafía do Sisto non é unha teima filolóxica; é un exercicio de xustiza histórica. Xa é hora de que o altar respecte o chan que o sostén. Porque antes que o rito e antes que o erro, xa estaba a palabra: a palabra da terra. Respectar a grafía do Sisto é, en definitiva, respectar a propia historia de Dozón.

PP DE LALÍN: UNHA POLÍTICA BAIXO O SPRAY

O vandalismo é o grao cero da política. Tachar a cara de quen se presenta a unhas eleccións ou manchar unha sede coas cores doutro bando é un exercicio de covardía que merece unha condena sen matices. En democracia, as ideas baten con palabras ou con votos, nunca con botes de pintura nin con insultos personais en redes sociais cara a representantes públicos como Avelino Souto. Ata aquí, a ética elemental.

Pero unha vez limpada a fachada da sede do PP en Lalín, o que queda debaixo non é pintura, é unha realidade social en carne viva.

Resulta, cando menos, curioso o diagnóstico de "urxencia" que fixo o Partido Popular. Mentres o spray rezaba claramente "VIVA VOX", a dirección do partido —dende os seus despachos en Compostela— non tardou nin unha hora en sinalar ao "independentismo galego" e ao BNG como instigadores. É un movemento de prestidixitador: mirar á esquerda para que ninguén se decate de que o lume está prendendo na súa propia bancada.

O que pasou en Lalín non é un ataque orquestrado pola esquerda radical; é o berro desesperado dun sector primario que se sente traizoado. O caldo de cultivo non o sementou o BNG nin o PSOE; sementouno o propio PP en Bruxelas e en Madrid coas súas políticas "suicidas" —como as cualifican moitas asociacións gandeiras— respecto ao acordo UE-Mercosur.

Lalín é o corazón do Deza, unha terra que vive da gandería. Que o PP europeo liderase a defensa dun tratado que abre a porta á carne de fóra mentres estrangula aos nosos produtores é un golpe que a xente do campo non esquece. O concelleiro Souto, gandeiro premiado e referente do sector, atopouse defendendo un relato que en Bruxelas dicía "si" ao Mercosur e en Lalín dicía "apoio ao campo". Esa disonancia cognitiva é a que hoxe explota en forma de insultos en redes e pintadas con siglas alleas.

Cando o PP culpa á esquerda dunha pintada que loa a Vox, está a facer ilusionismo político. Prefiren o "comodín do nacionalismo" antes que admitir que os seus propios votantes, os gandeiros que levan décadas dándolles a maioría absoluta, están empezando a ver en Vox o refuxio ante a submisión do PP ás directrices europeas.

O vandalismo é deplorable e hai que denuncialo de xeito radical. Pero a manipulación do relato tamén o é. Se o PP de Lalín quere que as súas fachadas estean limpas, o que ten que facer é limpar primeiro as súas políticas agrarias de ambigüidades. Porque mentres as organizacións agrarias estean a pé de guerra en Lugo, Coruña ou Madrid contra o Mercosur, o descontento non se vai borrar cun pouco de disolvente.

A paz social non se consegue pedindo condenas ao BNG no Parlamento; conséguese defendendo de verdade aos que enchen a nosa neveira cada día. O resto é simplemente asfalto e propaganda.

O LUME NON ENTENDE DE ORZAMENTOS

A resolución das axudas para a prevención de incendios forestais (MR651A) publicada no DOG n° 31 é a acta dun fracaso institucional. Baixo a fría linguaxe administrativa do "esgotamento de crédito", a Consellería do Medio Rural admite que deixa sen protección a decenas de montes veciñais. O sistema de concorrencia competitiva trata a seguridade pública como un concurso de méritos: se non tes puntos abondo, o teu monte queda fóra.

Pero o lume non sabe de baremos. Unha rozadura non executada por falta de fondos nunha parroquia é o combustible que alimentará o incendio na lindeira que si tivo axuda. Esta política crea un mapa de "parches", un territorio fracturado onde a prevención é un privilexio e non un dereito. Mentres se destinan millóns á extinción espectacular —avións e videovixiancia en pleno agosto—, escatímase no mantemento invernal, que é onde realmente se gaña a batalla.

Denegar proxectos técnicos válidos simplemente porque "acabaron os cartos" é unha falta de respecto ao esforzo das comunidades rurais e un exercicio de cinismo político. Estamos financiando as lapas do futuro. A prevención debe ser unha estratexia integral e non un sorteo burocrático. Se Galiza quere deixar de arder, a protección do monte non pode depender de se sobra ou non algo de diñeiro nun caixón de San Caetano. Xogan co lume, e sairemos queimados.

A GALICIA ANESTESIADA: A ESTRATEXIA DO PPDEG PARA A SUBORDINACIÓN DO PAÍS

Desde a consolidación do proxecto iniciado por Manuel Fraga e refinado por Alberto Núñez Feijóo e Alfonso Rueda, o Partido Popular de Galicia (PPdeG) perfeccionou un modelo de gobernanza que funciona como un mecanismo de anulación política, económica e cultural. Baixo unha aparencia de estabilidade e "galeguismo morno", desenvólvese unha estratexia sistemática para desactivar a Galiza como suxeito con capacidade de decisión, converténdoa nunha periferia dependente e sen voz propia no concerto internacional.

1. O "Rexionalismo Ben Entendido" como Límite á Soberanía

O PPdeG utiliza o que moitos analistas denominan "etnoterritorialismo": búscase que o cidadán se sinta galego emotivo pero español politicamente. Esta fórmula permite ao partido actuar como un verdugo das aspiracións nacionais, bloqueando calquera reforma estatutaria que vise ampliar o teito competencial cara a un modelo de nación recoñecida.

Mentres a Carta das Nacións Unidas, no seu Artigo 1.2, recoñece o dereito de libre determinación dos pobos, a gobernanza do PP sitúa a Galiza como unha "rexión administrativa" supeditada ás decisións de Madrid. Esta subordinación política impide que Galiza actúe como o suxeito soberano que a súa historia e identidade lle outorgan.

2. A Desarticulación da Identidade: Lingua e Cultura

Un pobo sen lingua propia é un pobo máis fácil de asimilar. A política lingüística do PP foi o motor dunha desgaleguización programada. A través do chamado "Decreto do Plurilingüismo", expulsouse o galego das materias científicas e tecnolóxicas, relegándoo a un plano folclórico e simbólico. Ao romper a transmisión xeracional do idioma, o PPdeG debilita o principal elemento de diferenciación internacional de Galiza, facilitando a súa disolución dentro dun marco estatal homoxéneo.

3. O Modelo Extractivo: Galicia como "Colonia Enerxética"

A emancipación dun pobo require o control sobre os seus recursos. Porén, o modelo económico do PP fomenta unha Galicia que exporta materia prima e enerxía mentres importa dependencia:

• O espolio eólico: Proliferan parques en mans de multinacionais sen que o beneficio reverta no tecido industrial galego nin na factura da luz dos seus cidadáns.
• Desindustrialización e Exilio: A falta de políticas que fomenten un tecido produtivo propio provoca a "sangría" demográfica. Galicia educa a miles de mozos con fondos públicos para que logo exporten o seu talento a Madrid ou Alemaña, deixando atrás unha sociedade envellecida e con menos pulo para esixir soberanía.

4. A Invisibilización de Galiza como Nación

A afirmación de Galiza como Nación non é un desexo sentimental, senón unha realidade obxectiva baseada nunha historia de soberanía (desde o Gallaecia Regnum ata a Xunta Suprema). O PPdeG traballa para "provincializar" a autonomía, reducindo o país a unha sucursal administrativa. Ao facelo:

• Elimina a necesidade dunha facenda propia ou representación directa en Bruxelas.
• Subordina o interese xeral de Galiza aos intereses das elites económicas da capital do Reino de España.
• Substitúe o orgullo político —a capacidade de mando— por un orgullo cordial e inofensivo, baseado en festas e gastronomía.

A Esperanza da Vía Galega

A pesares desta estratexia de anulación, o dereito internacional ofrece un marco de posibilidades que Galiza aínda pode explorar. A esperanza dunha Galiza rica e emancipada reside en transformar a conciencia de nación nun proxecto de poder real.

A "vía galega" cara á emancipación debe pasar necesariamente por recuperar o control dos sectores estratéxicos (enerxía, mar e terra), blindar o idioma como ferramenta de cohesión e construír un modelo de soberanía económica que transforme a nosa riqueza natural en benestar social. O futuro de Galiza non pasa por pedir permiso, senón por exercer o dereito de libre determinación para que esta nación, unha das máis antigas do continente, recupere o seu espazo na mesa da historia, sen tutelas nin verdugos do Reino de España.

O ESPELLISMO DO "GANDEIRO GALEGO": CANDO A PROPAGANDA CHOCA COA REALIDADE DE BRUXELAS

A recente peza de comunicación política lanzada polo PP de Galicia, protagonizada entre vacas e banzos, é un exercicio maxistral de comunicación afectiva, pero un exemplo preocupante de incoherencia política. Na escea, prométesenos que o Partido Popular é o único escudo fronte ao Acordo de Mercosur. Porén, cando rascamos a pintura emocional do buzo e o establo, e contrastámola coas recentes declaracións da secretaria xeral do PPdeG, Paula Prado, acusando de "traizón" á oposición, o que queda é un relato que non resiste unha análise mínima da realidade europea.

O primeiro que cómpre cuestionar é a figura do "bombeiro pirómano". O vídeo presenta o acordo con Mercosur como unha ameaza externa, case meteorolóxica, contra a que o PP nos protexe. Esquece mencionar que a Comisión Europea, presidida por Ursula von der Leyen (do Partido Popular Europeo), é a principal impulsora deste tratado. Mentres en Galicia se gravan vídeos apelando ao sentimento rural, en Bruxelas o grupo político do PP traballa para abrir as portas á carne suramericana a cambio de facilitar a exportación de coches e maquinaria pesada. Non se pode ser o escudo e a espada ao mesmo tempo.

En segundo lugar, o vídeo fíao todo ás chamadas "salvagardas". Presentalas como unha solución é, na práctica, unha estafa técnica. Unha salvagarda é un mecanismo burocrático que só se activa cando o dano ao sector xa é "grave e irreparable". Para unha explotación familiar galega, que sobrevive con marxes de beneficio asfixiantes, agardar a que os técnicos de Bruxelas certifiquen que o mercado colapsou non é protección: é unha acta de defunción. As salvagardas non evitan que o prezo da carne caia hoxe; como moito, prometen estudar o problema cando o gandeiro xa botou o peche.

O mesmo ocorre coas "cláusulas espello". Esixir que os produtores de Brasil ou Arxentina cumpran as mesmas esixencias ambientais e de benestar animal que os galegos soa ben nun mitin, pero é unha quimera sen inspectores reais sobre o terreo. Sen controis rigorosos nas fronteiras, a carne de Mercosur seguirá competindo en custos de produción que son imposibles de acadar en Galicia sen destruír o noso modelo social.

Por último, o uso do "espantallo" do ecoloxismo radical ou o ataque a partidos da oposición non é máis ca unha cortina de fume. É a táctica de desviar a atención para que o gandeiro non mire cara a quen realmente asina os tratados nos despachos. O inimigo do rural galego non é unha etiqueta política local; é un modelo de globalización salvaxe que trata o noso alimento como unha simple moeda de cambio.

A gandería galega merece respecto e, sobre todo, verdade. A comunicación política debería servir para explicar por que se sacrifican sectores estratéxicos no altar do libre comercio, e non para construír espellismos que buscan o voto hoxe a costa da ruína do sector mañá. Menos vídeos de deseño e máis firmeza real en Bruxelas: esa sería a única salvagarda en que poderiamos crer.

MERCOSUR: O CABALO DE TROIA QUE AMEAZA A DIGNIDADE DE GALIZA

 

A imaxe que acompaña estas liñas non é un simple debuxo: é un manifesto. Unha nena aos mandos dun tractor galego fronte á maquinaria de guerra e as alianzas xeopolíticas que prefiren os tanques aos alimentos. Hoxe, o noso rural enfróntase a unha ameaza silenciosa pero devastadora, oculta baixo siglas burocráticas: o Tratado UE-Mercosur.

Baixo a promesa de "libre comercio", Bruxelas está disposta a sacrificar o agro galego para que as multinacionais alemás vendan máis coches. O que nos venden como un avance é, en realidade, unha sentenza de morte para o noso modelo de vida.

A Gran Mentira das "Cláusulas Espello"

Escoitamos moito ultimamente falar das "cláusulas espello" como a salvación. Dinnos que os produtos de Brasil ou Arxentina terán que cumprir as mesmas normas que os nosos. É unha trampa. Estas cláusulas son papel mollado por tres razóns:

1. Falta de Control Real: Europa non ten capacidade (nin vontade) de inspeccionar cada latifundio suramericano. Sen inspectores en orixe, o que entra polo porto de Vigo ou Alxeciras é un coadoiro de substancias que aquí levamos décadas prohibindo.

2. Dumping Social: O "espello" mira o pesticida, pero non mira o salario. É imposible que unha familia gandeira da Terra Chá compita con empresas que operan con custos laborais de miseria.

3. A Trampa da OMT: Calquera intento serio de protexer o noso mercado será denunciado ante a Organización Mundial do Comercio como "proteccionismo", e a UE acabará cedendo para non perder as súas exportacións industriais.

O Leite e a Carne: Os Alicerces baixo Asedio

Galiza é leite e é carne. Pero o Mercosur trae leite en po e carne de centrais de engorde industriais.

• O leite en po barato de fóra pon un teito de vidro ao prezo que cobran as nosas granxas, asfixiando a súa rendibilidade.
• A carne galega, producida con pastoreo e benestar animal, vese obrigada a loitar contra un modelo de deforestación e crueldade industrial. Se non protexemos o noso sector cárnico, o noso monte arderá porque non haberá ninguén que o traballe.

Mel e Horta: A Invasión Silenciosa

O impacto non queda aí. O noso mel, puro e artesanal, compite contra mesturas industriais "estiradas" con xaropes de azucre e pole de orixe dubidosa. Mentres, a nosa horta (patacas, castañas, horta de tempada) sofre o ataque da contraestación: produtos que viaxan 10.000 quilómetros, cargados de conservantes e pegada de carbono, para afundir os prezos xusto cando a nosa colleita está lista.

Máis Tractores e Menos Tanques

Asinar o Mercosur é decidir que Galiza sexa un parque temático baleiro ou un eucaliptal xigante. Se perdemos a capacidade de producir o noso propio alimento de xeito digno, perdemos a nosa soberanía.

Necesitamos unha política que entenda que alimentar a un pobo é un acto de defensa nacional, moito máis que mercar armamento. Necesitamos aranceis que compensen as diferenzas, etiquetaxe de orixe obrigatoria e, sobre todo, respecto por quen conduce o tractor na imaxe.

Porque sen agro non hai país. E sen país, o único que nos queda é o asfalto por onde pasarán os tanques mentres o noso pan vén de fóra.

VENEZUELA: A DIGNIDADE SOCIAL BAIXO O ASEDIO DUN CAPITAL CRIMINAL

Escribo estas liñas coa tinta aínda fresca da vergoña allea. Estamos en febreiro de 2026 e, se algo quedou claro tras os sucesos do mes pasado, é que a vella Europa e o seu "irmán maior" do norte decidiron tirar ao lixo calquera manual de Dereito Internacional. O que a prensa de Madrid e os telexornais nos venden como unha "operación audaz" para "restaurar a orde" en Venezuela non ten outro nome que o de secuestro. Piratería de Estado. Gangsterismo xeopolítico.

O secuestro do presidente Nicolás Maduro en xaneiro non foi un acto de xustiza; foi a confesión de impotencia dun imperio en decadencia.

Durante máis de dúas décadas, Washington e as elites occidentais intentaron de todo: golpes de estado clásicos (2002), "gobernos interinos" de fantasía que ninguén votou, bloqueos navais e o roubo descarado de activos como CITGO ou o ouro depositado en Londres. Nada funcionou. O chavismo, con todos os seus erros e acertos, demostrou ter unhas raíces moito máis profundas do que os analistas de despacho en Bruxelas son capaces de entender.

Porque o erro de cálculo, esa cegueira soberbia de Occidente, radica en pensar que a Revolución Bolivariana é un só home. Cando os comandos mercenarios levaron a Maduro, esperaban o colapso inmediato, a desbandada do Exército e o aplauso do pobo. Que atoparon? Atoparon un muro.

Atoparon a Unión Cívico-Militar máis cohesionada que nunca. Atoparon ás Comunas organizando a distribución de alimentos para evitar o caos que a CIA desexaba. Atoparon, en definitiva, a dignidade dun pobo que non esquece quen lles deu visibilidade cando eran invisibles. Porque a historia do chavismo non é a historia dun "réxime", como lles gusta repetir; é a historia da redistribución da renda petroleira, da Misión Barrio Adentro levando médicos onde antes só había esquecemento, e da alfabetización de millóns de persoas. Iso xera lealdade, e a lealdade non se destrúe cun secuestro exprés.

Dende aquí, dende esta Europa que se enche a boca falando de Dereitos Humanos mentres aplaude barbaries, a hipocrisía faise irrespirable. Como podemos mirar á cara ao Sur Global cando validamos que un país poida enviar tropas encubertas para extraer a un xefe de Estado estranxeiro só porque non se somete aos seus ditados económicos?

O que aconteceu en xaneiro de 2026 é un aviso a navegantes. Pero o tiro saíulles pola culata. Lonxe de illar a Venezuela, a agresión activou os resortes do novo mundo multipolar. A resposta de Rusia e China foi contundente: non haberá un novo Libia no Caribe. As potencias emerxentes entenderon que defender a soberanía de Caracas é defenderse a si mesmas.

A máscara caeu definitivamente. Xa non hai "sancións"; hai guerra aberta. Pero mentres os falcóns de Washington celebran a súa vitoria pírrica, Venezuela segue en pé, operando baixo un liderado colectivo e demostrando unha madurez política que xa quixeramos para moitas das nosas democracias liberais.

Creron que roubando a cabeza matarían o corpo, pero esqueceron que o corpo é o pobo. E ao pobo, señores imperialistas, non o poden secuestrar

O MEIGALLO DO PATRÓN NO RURAL

As estradas galegas volven encherse de tractores e fume, pero tras o ruído da protesta agóchase unha realidade moito máis silenciosa e dramática: a derrota da conciencia de clase no noso rural. O campo galego está atrapado nunha situación retrógrada, anulado por un discurso acaparador que conseguiu que o gandeiro que non chega a fin de mes defenda os intereses de quen o asfixia. É o que poderiamos definir como o meigallo do patrón.

Este meigallo non é casual. É o triunfo dun conservadorismo que leva décadas traballando para que o labrego galego deixe de identificarse como un traballador da terra e pase a verse como un "empresario agrícola" sen empresa. O agro galego caeu nunha trampa ideolóxica que o deixou sen voz propia, nun escenario onde o pequeno produtor deixou de identificarse cos seus iguais para aparecer totalmente colonizado polas mesmas elites que o están devorando. É o triunfo dun espellismo que converte ao traballador no gardaespaldas do seu propio explotador.

O "agro-ilusionismo" das elites

En Galiza, este fenómeno mimetiza o que vemos noutras latitudes, como a estratexia de certos patronatos no Levante ou no sur. Alí, grandes corporacións axitan as masas contra a Unión Europea ou o acordo de Mercosur mentres elas mesmas posúen inmensas terras en África, producindo con custos de miseria para rebentar os prezos na orixe e despois comercializalo como propio. Aquí, o meigallo funciona de xeito semellante: a industria e certas cúpulas cooperativas burocratizadas actúan como auténticas multinacionais que usan ao gandeiro de escudo humano para protexer as súas marxes de beneficio.

O pequeno produtor, convencido de que o seu único inimigo é a normativa ambiental ou "Bruselas", acaba defendendo a desregulación que só beneficia ao xigante. É a paradoxo absoluta: o labrego pobre galego cargando coa ruína con orgullo, defendendo a fe do patrón mentres o patrón baleira as nosas aldeas e deslocaliza a produción.

Un sector sen visión alternativa

O éxito deste discurso radica na anulación de calquera alternativa. O meigallo é tan fondo que o relevo xeracional moitas veces herda a mesma mentalidade aspiracional e individualista. Prefiren o colapso individual —o "sempre se fixo así"— antes que a soberanía colectiva. Calquera proposta que fale de diversificación, de soberanía alimentaria ou de romper coa dependencia das grandes industrias é tachada de "ideolóxica" por aqueles que xa teñen o pensamento totalmente colonizado pola ideoloxía do capital.

Romper o feitizo da dependencia

Galiza non pode permitirse un agro de "patróns pobres". Esa mentalidade é a que permite que a nosa terra se converta nun mero taboleiro para intereses foráneos sen que o valor engadido quede no noso territorio. O meigallo do patrón fainos crer que somos "donos" cando só somos xestores de débedas.

Espertar deste letargo implica recoñecer que o inimigo non está en quen pide unha terra máis sa, senón en quen, desde o consello de administración, nos empuxa ao abismo mentres nos louva o "esforzo". Se o agro galego non rompe este meigallo, seguirá cargando coa súa propia cruz ata que a última luz de aldea se apague, convencidos, iso si, de que morreron defendendo un estatus que nunca foi seu.

DOZÓN: UN BALEIRO ECOLÓXICO NO CORAZÓN DA GALIZA

É desolador, aínda que pouco sorprendente, comprobar como o Concello de Dozón segue a ser unha sorte de "illa en branco" no mapa da protección ambiental galega. Mentres os concellos veciños da comarca de Deza e de Tabeirós-Terra de Montes avanzan na consolidación de espazos protexidos, Dozón semella ancorado nunha parálise institucional que ignora o seu maior patrimonio: a terra.

A xestión do goberno local do PP en Dozón non é só pasiva; é ecoloxicamente irresponsable. O feito de carecer de hectáreas incluídas na Rede Natura 2000 non é unha medalla de "liberdade para o desenvolvemento", como algúns queren vender, senón un síntoma de falta de ambición e de visión de futuro.

A desidia como estratexia

O goberno local parece entender a protección do territorio como un estorbo para o urbanismo á carta ou para unha xestión forestal puramente extractiva. Esta falta de figuras de protección implica:

• Perda de financiamento: Ao non formar parte da Rede Natura ou non ter espazos naturais de interese local (ENIL), o concello queda fóra de numerosas axudas europeas e autonómicas destinadas á conservación e ao turismo sostible.

• Desprotección ante o industrialismo: Sen un plan de protección serio, o territorio queda máis exposto á fragmentación e a proxectos que non respectan a biodiversidade autóctona.

• Abandono do patrimonio invisible: Dozón ten brañas, cursos fluviais e carballeiras que merecen un status legal que as poña en valor. Negarlles a protección é condenalas ao esquecemento e á degradación.

É hora de que o PP de Dozón deixe de mirar para outro lado e entenda que conservar non é prohibir, senón asegurar que as vindeiras xeracións teñan un concello vivo e non un ermo de eucaliptos e formigón.

Cara un Dozón verde: propostas de cambio.

Para reverter esta situación, non abonda coa crítica; cómpre unha folla de ruta clara que poña a Dozón no mapa da sostibilidade. Aquí propomos tres eixes de actuación urxentes:

1. Creación de Espazos Naturais de Interese Local (ENIL)

O Concello debe identificar zonas de alto valor ecolóxico (como as ribeiras dos seus ríos ou zonas de monte alto con biodiversidade singular) e solicitar á Xunta a súa declaración como ENIL. Isto permitiría:

• Xestionar o territorio con fondos específicos.

• Crear rutas de sendeirismo homologadas que atraian un turismo respectuoso.

2. Impulso para a ampliación da Rede Natura

Dozón debería liderar unha solicitude técnica para que os seus ecosistemas máis valiosos sexan considerados na próxima revisión da Rede Natura 2000 en Galiza. Isto non só protexe a fauna e flora, senón que outorga unha marca de calidade aos produtos agroalimentarios do concello.

3. Planificación Forestal e Bioeconomía

Substituír a política do "todo vale" por unha ordenación do territorio que:

• Promova as especies autóctonas: Incentivos para que os comuneiros planten frondosas en lugar de especies pirófitas.

• Prevención de incendios activa: Crear faixas de protección reais arredor dos núcleos de poboación, integrando a gandería extensiva como ferramenta de limpeza natural.

A protección do medio ambiente en Dozón non pode seguir sendo unha materia pendente. O goberno local debe decidir se quere ser o motor do cambio ou a parálise que esgota o futuro do rural.

MANIFESTO POLA MEMORIA E O FUTURO DE DOZÓN:

Das Raíces de 1870 á Conciencia de Hoxe

Aos homes e mulleres de Dozón, aos que gardan a memoria e aos que constrúen o mañá:

Hai máis de século e medio, neste mesmo chan, o aire de xaneiro prendeu coa chama da dignidade. Non foron as armas as que fixeron tremer aos poderosos, senón a unión inquebrantable de mil labregas e labregos que entenderon que o abuso dos foros non era un problema individual, senón unha ferida no corazón de todo un pobo.

Hoxe, aquela claridade e contundencia parecen quedar sepultas baixo o peso dun tempo que nos quere illados, mudos e mutilados en valores. Por iso, hoxe proclamamos:

I. Contra a Inopia e o Esquecemento

Non podemos permitir que as novas xeracións medren sen o relato da súa propia forza. A historia de Dozón non é unha lenda morta; é a proba de que o pobo ten voz cando se recoñece nas súas raíces. Rexeitamos a amnesia social que nos fai esquecer que somos fillos dunha resistencia heroica.

II. Fronte ao Capital sen Alma

Denunciamos un sistema que hoxe, igual que onte, busca fragmentarnos. Onde antes había un cacique con nome e apelidos, hoxe hai un capitalismo desalmado que prioriza o interese particular sobre o ben colectivo. Non queremos un Dozón que sexa mercadoría, queremos un Dozón que sexa comunidade.

III. Pola Recuperación do Ben Común

O "nós" debe volver ser a nosa mellor ferramenta. A cooperación non é unha reliquia do pasado, é a única garantía de futuro. Reivindicamos o arraigo, o compromiso e o apego á terra como valores que enriquecen a sociedade e nos protexen de intereses alleos que só buscan o lucro baleiro.

IV. Un Chamamento á Acción

Instamos a cada veciño e veciña a mirar de novo ao seu arredor. A quebrar o guión dos intereses particulares e a recuperar a mirada limpa de quen sabe que a unión fai a forza. Que a sombra de ningún cacique, moderno ou antigo, volva asoballar a nosa vontade.

En Dozón, a 20 de xaneiro. Pola memoria dos mil que se ergueron. Polo futuro dos que virán. 

O DEZA NON É UNHA CLOACA: A VERGONZA QUE NACE EN DOZÓN

Hoxe a rabia é máis espesa que o propio vertido que baixa polas nosos cáuces. Mentres escribo estas liñas, o que debería ser un regato de auga cristalina —esa auga que é a alma do Deza e o orgullo de Dozón— converteuse nunha arteria morta, nunha lingua de lodo branco e artificial que avanza río abaixo cara ao Asneiro e cara ás vilas de Lalín.

Dende aquí, onde a auga aínda debería nacer limpa, asistimos con impotencia a un acto de terrorismo ambiental en estado puro. Porque non lle podemos chamar doutro xeito. Verter substancias químicas, minerais ou industriais ao noso río, aproveitando o silencio da noite ou o illamento do monte, non é un erro: é un crime contra a nosa terra e contra o futuro de todos os que vivimos nela.

O silencio dun río que non cheira, pero que berra

O máis inquietante desta vertedura é que non cheira. Ese branco leitoso, case cirúrxico, parece querer ocultar a súa toxicidade tras unha máscara de limpeza. Pero os que coñecemos o río sabemos que esa brancura é a cor da morte para os peixes, para as algas e para a saúde do ecosistema. O que hoxe vemos en Dozón como unha mancha estética, mañá será un problema de saúde pública en Lalín, afectando á captación da auga que beben os nosos fillos.

Abondo xa de impunidade

Como veciños de Dozón, estamos cansos de que a nosa comarca sexa tratada como unha "zona de sacrificio". Parece que a algúns lles sae máis barato envelenar o río que xestionar correctamente os seus residuos. Pero o que non contan é o prezo que pagamos os demais: o noso patrimonio natural esnaquizado e a seguridade dun recurso tan básico como a auga potábel posta en xaque.

Onde están os sensores de control? Onde está a vixilancia de Augas de Galiza? Como é posible que, en pleno século XXI, unha vertedura desta magnitude poida percorrer quilómetros sen que se activen alarmas automáticas?

Unha chamada á rebelión ambiental

Dende Dozón, non imos quedar de brazos cruzados. Non abonda con lamentarse cando o río xa baixa branco. Esiximos que se identifique con nomes e apelidos á empresa ou ao particular responsable deste atentado. Esiximos que a Xunta e o Concello de Dozón e de Lalín deixen de pasarse a pelota e asuman que a protección do Asneiro comeza aquí, na súa orixe.

Defender o río é defender a nosa casa. Se permitimos que maten o Asneiro en Dozón, estamos permitindo que nos rouben a dignidade como pobo. Queremos ríos vivos, non cloacas industriais. A nosa auga, a nosa terra e a nosa saúde non teñen prezo, e quen crea que pode destruílas e saír impune, vaise atopar con todo un pobo en pé de guerra.

O Deza non se vende, o Deza deféndese.

CARTA ABERTA Á SOCIEDADE GALEGA: O NOSO RURAL NON ESTÁ EN VENDA

 De: Os gandeiros e gandeiras de Galiza

Para: Os nosos veciños, consumidores e representantes políticos

Hoxe escribímosvos non só como produtores de alimentos, senón como os gardiáns do territorio que todos chamamos fogar. O acordo comercial que a Unión Europea quere asinar co Mercosur non é un simple pacto de despachos; é unha sentenza de morte para o modelo de vida que define a Galiza.

Dinnos que o progreso esixe abrir as fronteiras á carne de Brasil ou Arxentina. Pero, a que prezo? Mentres a nós se nos esixe —con razón— cumprir coas normas ambientais e de benestar animal máis estritas do mundo, a UE pretende inundar os nosos supermercados con carne producida baixo estándares que aquí serían ilegais. Iso non é libre comercio; é competencia desleal.

Cando vostede escolle no estante do supermercado unha bandexa de carne barata de fóra, está a pasar algo máis que un código de barras:

1. O monte queda orfo: Cada granxa que pecha en Lugo, Ourense ou o interior de Pontevedra e Coruña é unha hectárea de monte que queda sen limpar. Sen as nosas vacas pastando, o lume terá vía libre o vindeiro verán.

2. O rural baléirase: Detrás de cada explotación hai familias, escolas con nenos e tendas de aldea. Se nos quitan a rendibilidade, estannos botando da nosa terra.

3. A súa saúde conta: Galiza ofrece trazabilidade total, "do prado ao prato". Importar carne de 10.000 quilómetros de distancia é unha irresponsabilidade climática e un risco sanitario que non deberiamos asumir.

Non pedimos privilexios, pedimos xustiza. Pedimos que se apliquen as mesmas regras para todos. Non queremos ser a "moeda de cambio" para que se vendan máis coches ou máis luxo fóra das nosas fronteiras.

Pedímosche a ti, veciño e consumidor, que exerzas o teu poder. Mira a etiqueta. Busca o selo de Ternera Gallega. Porque cada vez que elixes produto galego, estás a votar por un rural vivo, por un monte verde e por un futuro para os que decidimos quedar aquí.

Galiza non se entende sen as súas vacas. Non permitamos que as cambien por intereses que nada teñen que ver coa nosa terra.

O noso rural é o voso futuro. Defendámolo antes de que sexa tarde.